ميگردى و مطّلع ميشوى !
اصناف مختلف فرشتگان شهادت
اين آيات دلالت دارد بر اينكه انسان ملَكى دارد موكّل بر خود او و هر شخص ملائكهء خاصّى براى ثبت و ضبط اعمال خود دارد ؛ البتّه فرشتگانى كه پروردگار خلق فرموده داراى مأموريّتهاى مختلف هستند ؛ بعضى براى علمند بعضى براى حيات ؛ اين دسته از ملائكهاى كه خداوند در اين آيات ياد مىكند ، براى روزى كه در قيامت اداى شهادت كنند در اين دنيا تحمّل ميكنند ؛ يعنى اعمال را ميگيرند و در خود ضبط ميكنند :
إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ
، چه اعمال خوب و چه اعمال بد را ، اين متلقّيان هميشه با انسان ملازمند ، و جدا نيستند ؛ در خواب و بيدارى ، در سكون و حركت هميشه با انسان هستند و حتّى اگر يك جمله از دهان انسان بيرون پَرَد فوراً آن را ميگيرند و هيچ براى آنها غفلت و فراموشى و فتور و سُستى و تكاهل در انجام مأموريّت نيست .
ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ .
بعضى از بزرگان چون صاحب « مجمع البيان » و علّامهء طباطبائى مدّ ظلّه السّامى فرمودهاند كه : رقيب و عتيد دو ملك نيستند كه عنوان رقيب و عتيد علَم براى آنها باشد ؛ بلكه دو صفت هستند كه به معناى مراقبت و حفظ و سرپرستى است ؛ و به معناى حاضر و شاهد و مهيّا و آماده مىباشند .
و هر جملهاى كه از دهان بيرون آيد و صادر گردد ؛ هر لفظى كه خارج شود ، خير باشد يا شرّ ، آن فرشتگان مراقب و مهيّا فوراً ميگيرند ؛ و در خودشان اخذ ميكنند ؛ كما اينكه بر اين مفاد داريم :