طائر يعنى آن مرغ مقدّراتى كه در اثر عمل ، عمل خوب و يا عمل بد ، ملازم با انسان است .
طائر انسان يعنى مقدّرات انسان بر اثر عمل ؛ همچنان كه انسان با آن مرغ مقدّراتش را اندازه گيرى مىكند ، آن مقدّرات و آن أعمال و آن پاداشهائى كه در اثر عمل خوب و يا زشت به انسان ميرسد و ملازم و ملاصق با اوست ، كنايةً تعبير به طائر شده است .
ما اين طائر را براى انسان در روز قيامت باز مىكنيم و بيرون مىآوريم به صورت نامهء عمل نوشته شده كه چون انسان آن را مىبيند ، تمام مقدّرات خود را از اعمال زشت و يا نيكى كه انجام داده است ، همه را مشاهده مىكند و براى شخص عامل ، قابل ملاحظه است .
بايد ديد كه به چه علّت خداوند ميفرمايد :
أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ
« ما نامهء عمل او را دور گردن او پيچيديم ؟ » .
كيفيّت پيچيدن و باز نمودن نامهء أعمال
چون گردن انسان محلّى است كه چنانچه شخص نيكوكار باشد و مستحقّ جايزه و پاداش باشد ، طوق و گردنبندى از جواهرات به گردن او آويزان مىكنند تا بر روى سينهء او نمودار باشد ؛ و اگر شخص آدم بد عمل و مجرم باشد ، غلّ و زنجير را نيز به گردن او مىآويزند . پس بنابراين گردن محلّ پاداش مُحْسنين و مُسيئين است نسبت به آن إحسان و إسائهاى كه داشتهاند .
و بر اين اساس در اينجا به عنوان كنايه تعبير شده است كه آن نامهء عمل به گردن انسان بسته مىشود و ملازم و ملابس وجود انسان است . يعنى هر كسى هر عملى انجام دهد در دنيا ، آن أعمال پيچيده