ميروند و شما در فكر خود و در خود فرو ميرويد و آرامش و طمأنينه و سكينهء خاطر پيدا مىشود ، و ديگر در ذهنتان هيچ نمىنگريد ، نه همّى و نه غمّى ، نه خندهاى و نه گريهاى ، و نه فكرى و نه خيالى .
ما بايد برويم به جائى كه ذهن از همه چيز غير از خدا پاك شود و وجود ما و هستى ما در ذات اقدس او فانى شود و معناى
إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
اين است . در آنجا كه ظلمت نيست ، معصيت نيست ، اوهام و افكار مشوّش نيست ؛ آنجا عالم جمع است ، آنجا مقام تجرّد على الإطلاق است .
مقدّمهء هفتم : تبيين و توضيح عالم نشر
مقدّمهء هفتم : عالم نشر ، نشر به معناى باز كردن و گستردن است .
پس از عالم حشر ، عالم نشر داريم ؛ يعنى آن نحوهء از جمع و فنا بر ميگردد و باز مىشود ، و مانند يك طاقهء پارچه را كه پيچيده باشند و درهم فرو برده باشند ، اينك باز مىكنند و تمام خصوصيّات و مساحت و شكل و اندازهء آن را در مرأى و منظر قرار ميدهند .
علّامهء طباطبائى مدّ ظلّه العالى در تفسير اين آيه :
وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ
« 1 » . « و بخوريد از روزى پروردگار و بسوى اوست نشور . » فرمودهاند :
تبيين معناى لغوى نشر
و نشور و نشر زنده كردن مرده است بعد از مردنش و اصل اين مادّه از نَشَرَ الصَّحيفَةَ وَ الثَّوْبَ إذا بَسَطَهُما بَعْدَ طَيِّهِما ( باز كردن كاغذ و لباس در وقتى كه آنها را بعد از آنكه پيچيده بودند باز كنند و
هامش
( 1 ) ذيل آيه 15 ، از سورهء 67 : الملك