نيست كه در آن بدمند . و ثانياً اين احتمال منافات دارد با مفرد آوردن ضمير در قول خداى تعالى
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
؛ چرا كه در صورت صحّت اين احتمال بايد گفت :
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
يعنى در آن « صورتها » دميده مىشود . و ثالثاً اين احتمال ايجاب مىكند كه نصوص صريحهء صحيحهء وارده از ائمّهء معصومين عليهم السّلام را كه در آن صور به معناى بوق است بدون جهت و بدون حاجت طرح كنيم .
معناى دميدن إسرافيل در صور چيست ؟
و ما ميدانيم كه حضرت سيّد السّاجدين صلوات الله عليه در سوّمين دعاى خود از ادعيهء « صحيفهء كاملهء سجّاديّه » فرموده است :
وَ إسْرَافِيلُ صَاحِبُ الصُّورِ الشَّاخِصُ الَّذِى يَنْتَظِرُ مِنْكَ الْإذْنَ وَ حُلُولَ الْأَمْرِ ، فَيُنَبِّهُ بِالنَّفْخَةِ صَرْعَى رَهَآئِنِ الْقُبُور . « 1 »
« و اى پروردگار ! درود و تحيّات خود را بفرست بر إسرافيل كه داراى صور است ، و چشم گشوده آماده است و در انتظار اذن و فرود آمدن فرمان تست ؛ تا بدينوسيله افتادگان گِرو قبرها را آگاه كند و بيدار و زنده گرداند . »
بنابراين ، صور در اين آيات به معناى بوق است . و آن همان آلتى است كه براى بلندى و انتشار صدا از آن استفاده مىكنند ، و در ميان جادّهها و كوهستانها و بيابانها و در مواقع نبرد و جنگ كه همهمه زياد است و صدا به همهء نقاط نمىرسد از آن استفاده مىكنند .
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » ج 6 ، ص 336 طبع حروفى ، با توضيحى كه پيرامون آن دادهايم .