برزخ نسبت به عالم دنيا سعه و عظمت دارد .
چون عالم خواب نمونهاى از برزخ منفصل است ، در خوابهائى كه انسان در بعضى اوقات مىبيند ، با آنكه خواب از مرگ خيلى ضعيفتر است ، و برزخِ خواب انسان نيز از برزخِ مرگ بسيار ضعيفتر است ؛ ولى در خوابهائى كه ديده مىشود هم موجودات ، قوىتر و عظيمتر و عجيبتر ، و فعّاليّتها و حركتها و سرعتها شديدتر ، و هم لذّتها و شاديها و اندوهها و غصّهها بيشتر است و خوف و هراس بمراتب افزونتر است .
انسان در اين دنيا اگر بخواهد از خيابانى عبور كند ، بايد با دقّت به اينطرف و آنطرف بنگرد تا از تصادف با ماشين محفوظ بماند ، و سپس آرام حركت كند تا عرض خيابانى طىّ شود .
در عالم خواب و برزخ اينطور نيست ؛ يك مرتبه اراده ميكنى كه برخيزى و بِروى به روى آسمان ، و در آسمان سير ميكنى و بدون بال و پر مادّى روى ابرها حركت نموده و تمام عالم را تماشا ميكنى و سپس به پائين مىآئى و مانند برق در درياها و اقيانوسها شنا ميكنى و به يك لحظه آنها را به پايان ميرسانى !
چه اندازه اين حركتها و سرعتها نسبت به آن حركتِ از عرض خيابان شديدتر و قوىتر است ، به همان اندازه سِنخه و كيفيّت عالم برزخ به اين عالم قوىتر و عظيمتر است .
و عالم برزخِ متّصل و ذهن ما نسبت به نفس ما نيز ، مثل بدن ما نسبت به برزخ ما ، ضعيف و كوچك است . و عالم نفس كه از حدود و
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 164
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٦٤