مادّه بسيار قوىتر ؛ نه آنكه ما فارسى زبانان « خيال » را به معناى امر توهّمى و موهومى مىپنداريم ؛ اين اشتباهى است كه در لغت ما وارد شده است .
و لذا بعضى از اهل ظاهر كه چنين جملاتى را مانند عالم خيال ، از حكماى أعلام ديدهاند ، تصوّر نمودهاند كه آنها عالم برزخ را كه همان مثال است قبول ندارند و قائل به يك عالم توهّمى و تصوّرى هستند ، و براى آن حقيقتى و واقعيّتى قائل نيستند .
نسبت سعهء عالم برزخ به دنيا و سعهء عالم قيامت به برزخ
اين تصوّرى است غلط و بى جا ، و ناشى از عدم اطّلاع بر اصطلاحات بزرگان .
عالم خيال عين عالم برزخ و مثال است و موجوداتش هزاران بار قوىتر و عجيبتر و شديدتر و آثارش مهمتر از عالم طبع و مادّه است .
براى اينكه مطلب قدرى واضحتر گردد مثالى مىزنيم :
همهء افراد ما بدنى داريم ، اين بدن محدود است ، مشخّص و معيّن ؛ و يك قواى باطنيّه داريم مثل حسّ مشترك ، قوّهء حافظه ، قوّهء مفكّره ، قوّهء واهمه ، قوّهء متخيّله ، اينها قواى درونى ماست و ما با اين قوا كارهاى عجيب مىكنيم ؛ مثلًا در زمان بسيار كوتاهى يك عمارت چهل اشكوبه در ذهن خودمان با تمام لوازم و تجهيزات آن بنا مىكنيم .
در يك لحظه از مشرق عالم به مغرب آن ميرويم ، در زمانهاى كوتاه كارهاى طويل المدّة را انجام ميدهيم .
اين گشايش و سعهاى كه ذهن ما با قواى خود نسبت به بدن ما و قواى طبيعيّهء خود دارد چقدر بزرگ است ؛ به همين ميزان ، عالم