ما خطبه را تا اينجا كه مورد حاجت براى احوال شخص محتضر در حال سكرات مرگ بود آورديم ، ليكن پس از اين أمير المؤمنين عليه السّلام سخنانى راجع به كيفيّت قيامت و پديد آمدن آن دارند كه ما از نقل آن صرف نظر كرديم .
از اينجاست كه آن حضرت پيوسته در خطبههاى خود بيدارباش ميدهد و امّت را به اين مواقع خطير متوجّه مىنمايد .
موعظهء أمير المؤمنين عليه السّلام در تهيّهء استعداد مرگ
در خطبههاى شريفهء آن حضرت كه در « نهج البلاغه » آمده ، با آنكه مطالب متنوّعى از هر گونه است ولى تمام آنها بر سه محور : توحيد ، معاد و مرگ ، و تقوى دور مىزند .
أَيُّهَا النَّاسُ ! إنَّمَا الدُّنْيَا دَارُ مَجَازٍ ، وَ الآخِرَةُ دَارُ قَرَار .
اى مردم ! دنيا محلّ عبور است و شما در آنجا درنگ نداريد و پيوسته در حركت هستيد . الآن در اينجا كه ما نشستهايم ، نَفْس ما درنگ ندارد ؛ بدن ما نشسته است و ليكن نفس در حركت است .
در اين ساعت همگى حركت كردهايم ، يك ساعت به جلو آمديم ، يك ساعت از زمان تولّد ما گذشت و به زمان مرگ نزديك شديم ، و در تمام لحظات اين ساعت در حركت بوديم و بدون لحظهاى توقّف مسيرى را طىّ نموديم .
در اين حركت براى ما اختيارى نيست ، چه خود در حركت باشيم و راه برويم ، يا بنشينيم و سكونت داشته باشيم ، بخوابيم يا بيدار باشيم ، در هر حال اين مسير طىّ مىشود ، تا آنكه به آن نقطهء معهود كه زمان مرگ ماست برسيم .