امام عليه السلام مطلب را دنبال مىنمايد تا مىرسد بدينجا كه مىگويد :
اگر تمثال انسانى را بر روى ديوارى ببينى كه نقش كرده باشند و كسى به تو بگويد : اين صورت در اينجا خود به خود ظاهر شده است و كسى آن را بر ديوار نكشيده است ، آيا معقول مىباشد كه تو اين كلام را از وى بپذيرى ؟ ! بلكه استهزاء و تمسخر مىنمائى به آن گفتار . پس چگونه آن تمثال مُصَوَّر را كه جَماد است و حسّ و حركتى ندارد انكار مىكنى ، امَّا در انسان زنده و گويا انكار نمىكنى ! ؟
مُظَفَّر گويد : چقدر اين حجّت حجّتى است قوى ! و چقدر اين بيان بيانى است روشن ! تو گوئى : هر شخص نظر كنندهاى از اهل هر قرنى كه بوده باشد ، نزديك است بگويد : امام عليه السلام اين دليل و برهان را براى خصوص اهل زمان و قرن وى آورده است ، چون در اسلوب و حجّت آن را ملايم بيان و برهان مىيابد .
بيان آن حضرت در مصالح خلقت انسان و حيوان
- 2 -
در روز دوم امام جعفر صادق عليه السلام بر مُفَضَّل بن عُمَر فصل دوم را كه در خلقت حيوان است گشود ، و فرمود : من براى تو داستان آفرينش حيوان را مقدَّم مىدارم تا از امر آن حيوان ، امور غير حيوان نيز براى تو واضح گردد !
فكر كن در كيفيّت ساختمان بدنهاى حيوانات و تهيّه و درست كردن آنها بر همين قسمى كه وجود دارد . بدن حيوان نه چندان سخت است چون سنگ ، و اگر چنين بود خم نمىگرديد و براى انجام اعمال و كارها جابجا نمىشد ، و نه چندان نرم و سست است كه نتوان بارهاى سنگين و صعب را بر آن تحميل نمود ، و حيوان نتواند روى پاى خود بايستد و خودكِفا بوده باشد .
بدن حيوان مركّب است از گوشت نرم كه قابل انعطاف است كه داخل آن را استخوانهاى سخت كه با اعصاب و عروق پيوسته مىباشد محكم نموده و برخى از اعضاء را به برخى دگر مُنضمّ و متّصل كرده است ، و بر فراز جميع آنها پوستى برآمده است كه جميع بدن را شامل مىشود .