مىماند ؟ ! هيچ تأمّل نمودهاى كه اگر در موقع ولادتش شير با او همراهى نكند از گرسنگى مىميرد يا به غذائى كه ملايمت و مناسبت با او ندارد و براى بدنش صلاحيّت ندارد مبتلا مىشود ؟ !
و اگر در وقت دندان در آوردن ، دندان درنياورد آيا جويدن غذا و گوارا شدن آن بر او ممتنع نمىشود ؟ ! يا بايد مادر وى را با شير دادن سير كند كه در اين صورت بدنش استحكام نمىيابد و صلاحيّت كار و عمل پيدا نمىكند ، و علاوه بر اين مادر از اين به بعد بايد به او مشغول گردد و از پرورش اولاد ديگرش باز مىماند .
آيا در موقع بلوغ و رجوليّت اگر ريش در نياورد بر هيئت اطفال و نسوان باقى نمىماند ؟ ! آنگاه ديگر تو براى وى جَلالى و وقارى نخواهى ديد !
پس كيست آن كه مترصّد امور اين طفل است به تمام جهات از اين امور لازمه ، تا به تمام معنى آنها را به او ايفا مىكند غير از آن كه او را خلق نموده بعد از آنكه نبوده است ؟ ! تازه پس از وجودش قيام به مصالح او مىكند ، و زمام امور او را در رُشد و نموّ و كمال در دست مىگيرد .
بنابر اين اگر فرض كنيد اهمال و عدم درايت و علم ، اين گونه تدبير را مىآفريند ، به قرينهء تضادّ بايد عمد و تقدير در امور اين طفل ، خطاء و محال را بيافرينند . زيرا عمد و تقدير در كار طفل ضِدّ اهمال و بى رويّهگى مىباشد .
و كسى كه بدين لازم تن در دهد ، و اين نتيجه را بپذيرد گفتارى فظيع و جاهلانه از خود بروز داده است ، به سبب آنكه از اهمال و بى رويّهگى و بى تدبيرى ، صواب و درستى تراوش نمىكند و راستى و حقيقت بيرون نمىآيد ، و از تضادّ ، كار نظام و انتظام و واقعيّت و هدف ساخته نيست . تَعالى اللهُ عَمَّا يَقُولُ الْمُلْحِدُونَ عُلُوًّا كَبِيراً . « بلند مرتبه است خداوند از آنچه ملحدين مىگويند ، بلندى بزرگ و سترگى » .
مظفّر گويد : اهمال و بدون تدبيرى به طور مستمرّ و دوام نتيجهء خطا به بار مىآورد همانطور كه ما بالعيان مشاهده مىكنيم . آيا اگر آب را به كَرْتهاى زراعت جارى سازى و تقسيم آن را بر كَرْتها و قطعات آن مهمل گذارى آيا متصوّر است كه
امام شناسى (فارسى) — صفحة 77
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٧٧