بأمر الله عباسى در بغداد . اتّفاقاً طالع و بخت با منويّات و مقاصد او موافقت كرد . و براى تشييد و تحكيم دولت عبَّاسيُّون به پا خاست در هنگامى كه عاضِد فاطمى در فراش مرض بر زمين بسترى بود . عاضِد از اعمال او اطّلاع نيافت تا مرگ او را دريافت « 1 »
و چون پايههاى دولت براى ايُّوبى استحكام پيدا كرد در امراء و لشكر تصرّف كرد ، و در شهر مصر مدرسهاى براى فقهاء شافعيّه بنيان نمود ، و مدرسهء ديگرى براى فقهاء مالكيّه بساخت . و جميع قضات شيعه را از كار معزول كرد و قضاوت عاليه را به صدر الدِّين عبد الملك بن درباس مارتى شافعى تفويض نمود . و لهذا در تمام اقليم مصر كسى نيابت قضاوت از وى نكرد مگر آنكه شافعى المذهب بود . « 2 » از آن روز به بعد تمامى مردمان بر موجب ميل و ارادهء ملك صلاح الدِّين تظاهر كردند .
آرى چگونه تصور دارد مذهب اهل البيت مختفى نشود در حالى كه ايُّوبى علمائى را كه موافق با رأى و عقائد او بودند مقدَّم مىداشت ، و مدارسى نوبنياد تأسيس مىنمود ، و شهريّهها و رواتب مخصوص برايشان معيّن مىكرد و عقيدهء أشعرى را بر مردم تحميل مىنمود و مخالفين را گردن مىزد . و از آنچه ايوبى را بر هدم شيعه كمك كرد آن بود كه سلطان نور الدِّين محمود بن عماد الدِّين زنگى تعصّب نمود و مذهب ابوحنيفه را در بلاد شام نشر داد . و پيوسته از آن زمان مذاهبشان تقويت و انتشار يافت و فقهايشان رو به فزونى گذاردند و در مصر و شام كثرت يافتند ، و بر همين منوال بود در جميع بلادى كه قدرت و سلطه با آنان بود . و كسانى كه مذهبى غير از آنها را اختيار مىكردند مورد عداوت و دشمنى و انكارشان واقع مىشدند
هامش
( 1 ) . و آن در سال 567 بود . ( خطط مقريزى ج 3 ص 379 و ابن اثير و غيرهما )
( 2 ) ابن اثير در حوادث سال 566 ، در ج 11 ص 137 گويد : صلاح الدّين قضات شيعه را عزل كرد و در مصر قاضى شافعى را منصوب نمود و آن قاضى در تمام مصر قضاوت شافعيّه را گذارد ، و اين در بيستم شهر جمادى الآخرة بوده است .