ظلم ظالمان ، و از همين جاست كه از حكّام جور بديشان رسيد ألوان از كشتار و شكنجه و عذاب .
دورهء دوّم :
اين دوره ابتدا مىشود به عصر امام جعفر صادق عليه السلام و مراد ما از آن آخر دولت بنى اميّه است چون به تدريج ضعف و سستى بدان راه يافت ، و أوّل دولت عباسيّه چون شيعه پس از سپرى نمودن روزگار سخت و ناهموارى كه با امويين طى كردند اينك يك نفس راحت كشيدند ، و فىالجمله مقدارى از حرّيّت را در جانها و اموالشان حائز گشتند . و براى امامان اهل بيت فرصت به دست آمد تا بتوانند در اين فرجه از زمان ، تعاليمشان را نشر دهند ، و هزاران مرد دانشمند آن را روايت كردند ، و ميليونها نفر از مردم آن را پذيرفتند ، و تلقّى به قبول نمودند ، تا آنكه منصور قيام كرد ، و در اين راه شدائد و إعوجاجى ايجاد كرد تا امر شيعيان برگشت به طورى كه بدتر و سختتر شد از عصر امويّين در اوج قدرت و عظمتشان .
در اين فَتْرَت ، روات و علماء در اطراف امام صادق مجتمع شدند ، و مردم از هر قُطر و ناحيهاى به سوى وى روىآور شدند و از آبشخوار چشمهء گواراى او مىنوشيدند و سيراب مىگرديدند .
در اينجا شيخ مغنيه مطالبى را از « اعيان الشِّيعة » ، و از مظفّر در كتاب « تاريخ الشّيعة » بيان مىكند . مطالب « أعيان الشيعة » همانهائى است كه ما در ضمن بحث بيان نمودهايم ، و امّا مطالب مظفّر را بدين گونه بيان مىكند : « و نيكوترين ايّامى كه بر شيعه گذشت ، همان ايَّام فَترتى بود كه ممزوج شده بود از اواخر دولت بنى اميّه و اوائل دولت بنى عبّاس در اشتغال امويان بعضى به كشتار بعضى ديگر از آنها ، و در شكستن و فرود آمدن شهرها از حيطهء قدرتشان ، و در اشتغال بنى عبّاس به جنگها بعضى اوقات با مروانيّين و بعضى اوقات براى تحكيم اساس دولتشان . در اين فرصت شيعه موقع را براى سيراب شدن از منهل آب گواراى علم امام صادق عليه السلام و
امام شناسى (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٩٩