ادوار حيات شيعه
ادوار حيات شيعه و علّت نامگذارى آن به مذهب جعفرى
شيخ مغنيه براى وجود و حيات شيعه و كيفيّت تشكّل آن و تمذهب به مذهب جعفرى سه دوره ذكر مىكند .
دورهء اوّل
وى مىگويد : و محصّل كلام آنكه : بعد از ارتحال پيامبر خدا ، انصار در سقيفه شان گرد آمدند تا خلافت را در ميان خودشان دست بدست به گردش درآورند و از براى قريش نباشد . در اين حال « ابو بكر و عمر و أبو عبيدة جَرَّاح » متوجه سقيفه شدند ، و تمكّن يافتند از آنكه خلافت را از انصار به أبو بكر برگشت دهند . و بنى هاشم در مصيبت خود و تجهيز رسول الله اشتغال داشتند . و برخى از اصحاب كه عارف به حقِّ على بودند با ايشان معارضه كردند ، و اصرار داشتند كه خلافت از آن او باشد ، و ليكن قدرت بر ضدّشان بود . بنابر اين آنان دست از معارضه كشيدند و تسليم شدند . اما دعوت به ولايت علىّ را در ميان مردم پخش مىنمودند ، و به أجيال و اقوام ، آنچه را كه از نصّ پيغمبر بر نصب على شنيده بودند نقل مىكردند .
بنابراين دعوت به تشيّع در اين قرن ، بسيط و ساده به تمام معنى بود مانند دعوت اسلاميّه در اين عصر ، نه فلسفه در آن راه داشت ، و نه چيز دگرى سواى حجج قرآنيّه و سُنَّت نبويّه كه مسلمين صدر اوَّل آن را پذيرفته بودند ، و بدون جدال و تعليل و تأويل به آن ايمان داشتند ، و در شروح و تفاصيل آن تعمّقى نبود .
در اين دوره ، فقهى وجود نداشت كه به فقه شيعه معروف باشد ، و نه فقهى كه به فقه سُنَّت مشهور باشد . و لهذا اصولًا فرقى ميان شيعه و غير آنها نبود مگر در ناحيهء خلافت و امارت مؤمنين .
در اين دوره ، شيعه معروف بودند به تقوى و زهد ، و نهضت درونى و دفاع از