مستشرق « كراوس
kraus
» انتشار دهندهء كتب او در عصر حاضر براى وى چهل كتاب تأليف شده ذكر كرده است . و ابن نديم كه در قرن چهارم از هجرت مىزيسته است براى وى بيست كتاب ديگر افزوده است .
ابن نديم از قول او نقل كرده كه او گفته است : من سيصد كتاب در فلسفه ، و يك هزار و سيصد كتاب در مجموع صنايع و آلات و ادوات جنگى نوشتم ، و پس از آن پانصد كتاب در علم طبّ تأليف كردم ، و سپس در علم منطق بنابر نظريّه و رأى أرسطاطاليس تأليف نمودم ، و پس از آن نيز در علم زيج كتاب نوشتم كه قريب سيصد ورقه بود ، پس از آن كتابى در زهد و موعظه نگاشتم . و سپس كتابهاى بسيار و زيبائى در عزائم ( دعاها و رقيههائى كه مىنويسند و با خود همراه مىدارند ) تأليف نمودم ، و در خواصّ اشيائى كه عامّه مردم آن را به كار مىبندند كتابهاى زيادى به رشتهء تحرير كشيدم ، و پس از اينها نزديك پانصد كتاب در رد و نقض فلاسفه تأليف كردم ، و پس از آن كتابى در صنعت نوشتم كه به « كتب الْملك » معروف است ، و كتابى دگر كه به « الرِّياض » معروف مىباشد . « 1 »
جابر بن حيّان در كلام هانرى كربن
هانْرى كُرْبَن : مدير مطالعات عالى و صاحب كرسى شيعهشناسى در « سوربن » و مدير كل بخش ايرانشناسى انستيتوى ايران و فرانسه ( طهران ) دربارهء جابر بن حَيَّان گويد :
1 - اثرى بزرگ كه به نام جابر بن حَيَّان است نيز اثرى است كه بعضى از منابع آن به شيوه هِرمِسى تعلّق دارد . در اينجا بايد به كوشش پر ارزش مأسوفٌ عَلَيْه : پُلْ كِراوْس « 2 » كه به تحقيق دربارهء جابر پرداخت و دير زمانى راهنماى تحقيقات جابرى بود توجّه كرد .
هامش
( 1 ) « الامام جعفر الصّادق » عبد الحليم الجندى المصرى مستشار جمهوريّة مصر العربيّة در مجلس أعلى للشّئون الإسلاميّة . طبع قاهره سنهء 1397 ه ، ص 223 و ص 224 .
( 2 )Paul Kraus