است ؟ ! و كداميك از ما به نجات و رستگارى نزديكتر مىباشد ؟ !
او گفت : تو ! و ليكن تو در دعوايت دچار شبهه و ادّعائى بيش نمىباشى ، و امّا من داراى يقين و وثوق هستم . زيرا من با حواسِ پنجگانهء خودم خدا را ادراك نكردهام و در نزد من آنچه را كه حواسِ من نتوانسته ادراك بكند ، موجود نمىباشد !
من گفتم : تو به علَّت آنكه حَواسَّت نتوانسته است خدا را ادراك كند خدا را انكار كردهاى ، و من به علَّت آنكه حواسَّم نتوانسته است خدا را ادراك كند خدا را تصديق نمودهام !
او گفت : اين كلام چگونه تصوّر مىشود ؟ !
من گفتم : هر چيزى كه در آن اثرى از تركيب باشد هر آينه جسم خواهد بود . يا هر چيزى كه چشم بر آن افتد رنگ خواهد بود . بنابر اين آن چيزى را كه چشمها ادراك كند و يا حواسّ بدان راه يابد تحقيقاً غير خداوند سبحان خواهد بود ، زيرا خدا با خَلقش شباهت ندارد ، و خلقش با وى شباهت ندارند . و اين خلايق با تغيير و زوال از حالى به حالى مىشوند و نقل و انتقال در آنها تحقّق مىپذيرد ، و هر چيزى كه مشابه با تغيير و زوال باشد مثل او مىباشد ، وَ لَيْسَ الْمَخْلُوقُ كَالْخَالِقِ وَ لَا الْمُحْدَثُ كَالْمُحْدِثِ . « هيچگاه مخلوق مانند خالق نيست ، و هيچگاه حادث شده چون حادث كننده نمىباشد . »
پس از اين جريان ، امام جعفر صادق عليه السلام فرمود : من به وى گفتم : به من بگو : آيا تو به جميع جهات سِتّه احاطه پيدا نمودهاى و به انتهاى آنها رسيدهاى ؟ !
او گفت : نه !
من گفتم : آيا به اين آسمان بلندى كه مىبينى صعود كردهاى ؟ ! يا در اين زمين پست و پائين فرورفتهاى تا در اقطار آن گردشى كنى ؟ ! آيا در ميان لجّههاى درياها و غمرات اقيانوسها داخل گرديدهاى ، و اطراف و جوانب هوا را در بالاى آسمان يا زير آن تحت زمين و پائينتر از آن پاره كرده و شكافتهاى تا بيابى كه : آنجا از مُدبّر حكيم عالم بصير خالى مىباشد ؟ !
امام شناسى (فارسى) — صفحة 103
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٠٣