نَشأت مىگيرد .
سپس خداوند سبحانه آيه را با گفتار : «
وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
» خاتمه مىدهد براى آنكه متذكّر بدين آيه بفهمد و بداند كه : براى مزيد سعادت هيچ گونه مَفَرِّى از تحقّق به كلمهء توحيد و استقامت بر آن متصوّر نيست . « 1 »
كلمهء طيّبه حقيقت ولايت است
حضرت علّامه در بحث روائى از جمله آوردهاند : در « كافى » با اسنادش از عمرو ابن حُرَيث روايت كرده است كه گفت : من از حضرت صادق عليه السّلام راجع به اين گفتار خدا
كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ
، پرسيدم .
فَقَالَ : رَسُولُ اللهِ صلّى الله عليه و آله : أصْلُهَا ، وَ أميرُ الْمُؤْمِنينَ فَرْعُهَا ، وَ الائِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا أغْصَانُهَا ، وَ عِلْمُ الائِمَّةِ ثَمَرَتُهَا ، وَ شِيعَتُهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَرَقُهَا . هَلْ فِى هَذَا فَضْلٌ ؟ ! قَالَ : قُلْتُ لَا وَ اللهِ ! قَالَ : وَ اللهِ إنَّ الْمُؤْمِنَ لَيُولَدُ فَتُورَقُ وَرَقَةٌ فِيهَا ، وَ إنَّ الْمُؤْمِنَ لَيَمُوتُ فَتَسْقُطُ وَرَقَةٌ مِنْهَا .
« پس حضرت امام صادق عليه السّلام گفت : رسول خدا صلّى الله عليه و آله اصل آن شجره مىباشد ، و أميرالمؤمنين فرع آن شجره ، و أئمّه از ذرّيّهء آن دو شاخههاى آن شجره ، و علم أئمّه عبارت است از ميوه و ثمرهء آن شجره ، و شيعيان مؤمن عبارتند از برگهاى آن شجره . آيا در اين تقسيم زيادتى هم وجود دارد ؟
ابن حريث مىگويد : گفتم : نه ، به خدا سوگند ! فرمود : سوگند به خدا كه چون خداوند به مؤمن فرزندى كرامت نمايد يك برگ بر آن درخت مىرويد ، و چون مؤمنى بميرد يك برگ از آن درخت مىريزد . »
حضرت علّامه مىفرمايند : من مىگويم : اين روايت بر آن اساس مىباشد كه مراد از كلمهء طيّبه خود پيغمبر صلّى الله عليه و آله است . و در كلام خداوند بر انسان ، اطلاق كلمه شده است مانند كلام خدا :
بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ
. ( سورهء آل عمران ، آيه 45 ) « ( زمانى كه ملائكه گفتند : اى مريم خداوند تو را بشارت مىدهد )
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرآن » ج 12 ، ص 49 تا ص 51 .