شجرهء طيّبه مىباشد مثالى است كه خداوند براى اهل بيت پيغمبرش صلّى الله عليه و آله زده است . و براى كسانى كه با ايشان عداوت مىنمايند آن مثال مَثَل كلمهء خبيثهاى مانند شجرهء خبيثه مىباشد كه از ريشه كنده شده و بر روى زمين افتاده ، و أبداً براى آن شجره ثبات و قرارى نيست . »
رد علامه بر آلوسى در دفاع از بنى اميه
حضرت علّامه اينجا فرمودهاند : أقُولُ : آلوسى در تفسير « روح المعانى » بدين عبارت ذكر كرده است كه : اماميّه كه تو حالشان را مىشناسى از أبو جعفر رضىاللهعنه روايت كردهاند كه : آن - يعنى شجرهء خبيثه - را به بنىاميّه ، و شجرهء طيّبه را به رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و على - كرم الله وجهه - و فاطمه - رضى الله عنها - و آنان كه از على و فاطمه به دنيا آمدهاند تفسير فرموده است . »
و در بعضى از روايات اهل سنّت است كه انصراف دارد تفسير شجرهء خبيثه از بنى اميّه ، زيرا ابن مردويه از عَدِىّ بن حاتم روايت نموده است كه گفت :
قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه و آله و سلم : إنَّ اللهَ تَعَالَى قَلَّبَ الْعِبَادَ ظَهْراً وَ بَطْناً ، فَكَانَ خَيْرُ عِبَادِهِ الْعَرَبَ ، وَ قَلَّبَ الْعَرَبَ ظَهْراً وَ بَطْناً فَكَانَ خَيْرُ الْعَرَبِ قُرَيْشاً وَ هِىَ الشَّجَرَةُ الْمُبَارَكَةُ الَّتِى قَالَ اللهُ تَعَالَى فِى كِتَابِهِ « مَثَلُ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ » . لِانَّ بَنِى امَيَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ . انتهى موضع الحاجة
« رسول اكرم صلّى الله عليه و آله گفتهاند : خداوند چنان تكانى به بندگانش داد كه زير و زبر شدند و از ميانشان عرب بهترين بندگان او بودند . و چنان تكانى به عرب داد كه زير و زبر شدند و از ميانشان قريش بهترين بندگان او بودند . و قريش همان شجرهء مباركهاى مىباشد كه خداوند تعالى در كتابش فرموده است : « مَثَل كلمهء طيِّبه مانند شجرهء طيّبه است » . به علّت آنكه بنى اميّه از قريش هستند . » تا اينجا تمام شد موضع نياز ما از ذكر كلام آلوسى در « روح المعانى » .
و اين گفتار ، بسيار عجيب است . زيرا بودن امَّتى و يا طائفهاى مبارك بر حسب طبع حالشان ايجاب نمىنمايد كه جميع شُعَب منشعبهء از آن مبارك باشند . و روايت بنا بر فرض تسليم و صحّت آن دلالت نمىكند مگر بر آنكه قريش شجرهء مباركهاى