حديثيّه را نتيجه داده است . « 1 »
بارى تنها و تنها سياست امراى جائر و حكّام جابر بوده است كه فقه و كلام جعفرى را كنار زده است ، و اين امر از مطاوى آنچه كه بيان كردهايم به خوبى مشهود مىشود . زيرا پس از آنكه علم و درايت حضرت امام صادق عليه السّلام معلوم گرديد كه بر همه تفوّق داشته است ، و خود أبوحنيفه و مالك چنان كه خواهيم ديد از شاگردان بلافاصلهء حضرت بوده ، و چنان وى را مىستايند كه نظير ندارد ، و شافعى از شاگردان مالك ، و احمد بن حنبل هم شاگرد شافعى بوده است ، و بالنتيجه اين دو نفر هم از شاگردان حضرت با فاصله محسوب مىگردند ، در اين صورت چه جواب خواهند گفت پيروان مذاهب أربعه در اعراض از فقه جعفرى و تمسّك به أذيال فقه آنان ، و در اصول عقائد تمسّك به عقائد و آراء أشعرى ؟ !
با آنكه كراراً دانستهايم : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرموده است : أئمّه عليهم السَّلام ثَقَل و متاع نفيس امَّتند كه پيامبر با قرآن به يادگار گذارده است ، و ايشانند سفينههاى نجات ، و باب حِطَّه ، و امان از اختلاف در دين ، و أعلام هدايت ، و بقيّة الرّسول در ميان امَّت . و فرموده است : فَلَا تَقَدَّمُوهُمْ فَتَهْلِكُوا ، وَ لَا تُقْصِرُوا عَنْهُمْ فَتَهْلِكُوا ، وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإنَّهُمْ أعْلَمُ مِنْكُمْ !
« از ايشان جلو نيفتيد كه هلاك مىگرديد ، و عقب هم نمانيد كه هلاك مىگرديد ، و به ايشان چيزى را نياموزيد ، زيرا كه ايشان از شما عالمترند ! »
امَّا ببينيد اين سياستهاى ظَلوم و جَهول و غاشِم و بيدادگر كار را به كجا مىرساند كه بايد از افكار و آراء اين منحرفان پيروى كرد ، و از آراء و افكار امام به حقّ ناطق اعراض نمود ؟ !
آيت الهى و محقّق خبير سيد عبد الحسين سيد شرف الدِّين مىفرمايد : علاوه بر اينها مىگوئيم : اهل قرون ثلاثهء ابتداى هجرت به هيچ يك از اين مذاهب أبداً متديّن
هامش
( 1 ) « الامام جعفر الصّادق » عبد الحليم جندى ، ص 224 و ص 225 .