چندين بار در موسم حجّ امير الحاجّ و سرپرست دينى و دنيوى مردم بود .
ابو احمد در طول قرن رابع ( از سنهء 304 تا 400 ) زيست نمود و در زمان حيات خود دو پسرش : رَضى و مُرْتَضَى را در امر حجّ مردم خليفهء خود مىكرد .
شريف رضى ( كه از سال 358 تا 406 زندگى نمود ) شاعرى شهير در عربيّت بود ، و گردآورندهء نهج البلاغة مشهورترين خطبههاى أميرالمؤمنين على بن أبيطالب عليه السّلام .
وى ولايت نقابت طالبيّين را در زمان پدرش و پس از او به عهده داشت و همچنين نيابت ولايت خليفهء عبّاسى را . بنابراين در تمام طول تاريخ اينكه كسى جمع ميان نقابت طالبيّين و نيابت خلافت سنِّىها كرده باشد ، منحصر به شخص وى بوده است .
شريف رضى داراى تأليفات عظيمهاى مىباشد در تفسير قرآن كه از آن است : ( 1 ) تَلْخيص البَيان فى مُجازاتِ القُرْآنِ . « 1 » حَقَائق التَّأويل و مُتَشابه التَّنْزيل ( 3 ) مَعانى القُرْآن . و أيضاً از اوست : ( 4 ) مَجازات الآثارِ النَّبويَّة ( 5 ) خصائص الائمّة .
مقامات سيّد مرتضى
و شريف مرتضى ( كه وفاتش در سنهء 436 مىباشد ) ثعالبى كه معاصر اوست دربارهء وى در « يتيمة الدَّهر » مىگويد : رياست امروز در بغداد به مرتضى كه در مَجْد و شرف و علم و أدب و فضل و كرم همگى رياست دارد ، سپرده شده است . و وى شعر مىگويد در نهايت حُسْن .
مؤلَّفات سيّد مرتضى بسيار است مانند أمالى مرتضى ، شافى ، تَنْزيهُ الأنبياء ، مسائل اوَّل مُوصِلِيَّه ، مسائل دوم اهل مُوصِل ، مسائل سوم اهل موصِل ، مسائل دَيْلَميَّه ، مسائل أخيرهء طرابلُسِيَّه ، مسائل اوَّل حَلَبِيَّه ، مسائل جُرْجانِيَّه ، مسائل صَيْداوِيَّه ، و تأليفات بسيارى دگر در فقه و بطلان قياس . تلميذ او : شيخ طوسى اكثر از مؤلّفات وى را شرح نموده است .
هامش
( 1 ) در متن كتاب اشتباهاً « معجزات القرآن » ذكر كرده است .