رَباح ، و هاشم بن عُتْبَة مِرْقَال ، و أبان و خالِد پسران سعيد بن عاص ، و ابَىُّ بْنُ كَعْب سيِّد القُرّاء ، و أنْسَ بن حَرْث بن نَبِيه ، و عُثمان و سَهْل پسران حُنَيْف ، و بُرَيْدَه ، و حُذَيْفه ، و قَيْسُ بْنُ سَعْدِ بنِ عُبَادَه رئيس انصار ، و هند بن أبى هالَه كه مادرش خديجه « 1 » امّ المؤمنين مىباشد ، و جُعْدة بن هُبَيْرة مَخْزومى كه مادرش امّ هانى دختر أبى طالب است ، و جابر بن عبد الله أنصارى .
اصحاب و تابعين از شيعيان على عليه السّلام پيشگام در تدوين بودهاند
اين امر تدوين و تثبيت اين سيره در آثار اصحاب رسول الله كه شيعهء على بودهاند ، در تابعين آنها و تابعين تابعين آنها أيضاً جريان خواهد داشت . بنابراين به اين ميراث عظيم ، آثار رجال عظمائى از ايشان نيز افزوده مىگردد كه همه از أشياع و أتباع على مىباشند : أحْنَف بن قَيْس ، سُوَيْد بن غَفَلَة ، حَكَم بن عُيَيْنَة ، سَالِم بن أبى جَعْد ، عَلىِّ بن أبى جَعْد ، دو نفر سعيد : پسر جُبَيْر و پسر مُسَيِّب « 2 » ، يحيى بن نظير عُدْوَانى ، خليل بن أحمد فَراهيدى مؤسّس علم عَروض ، أبو مُسْلم ، معاذ بن مُسلم ، هَرّاء مؤسّس علم صرف
هامش
( 1 ) چون در عبارت متن كتاب لفظ « امّ سلمه » وارد شده بود و اين يك خطاى تاريخى است ، زيرا هند بن ابى هاله پسر حضرت خديجه و دائى امام حسن و امام حسين عليهما السلام بوده است ، لهذا بدان لفظ تصحيح شد .
( 2 ) در تعليقه گويد : سعيد بن جبير تنها شهيدى است كه با ترس و دهشت قاتل خود را كشت . حجّاج در حالى كه او را براى كشتن نزد وى آوردند پرسيد : به چه كيفيّتى مىخواهى كشته شوى ؟ ! سعيد گفت : « تو انتخاب كن ! زيرا قصاص در برابر توست » . و اين به جهت آن بود كه قصاص عبارت است از همان قسم كشتن كه قاتل كشته است . حجّاج پس از شهادت سعيد ناگهان از ترس از خواب مىپريد و مىگفت : مَا لِى وَ لِسَعيد بن جُبَيْر ؟ ! « سعيد بن جبير با من چه كار دارد ؟ ! » بعد از سعيد به فاصلهء يك ماه مرد . حجّاج در شهر رمضان سنهء 95 مرد و سعيد در شهر شعبان آن سال به شهادت نائل آمد . سعيد بن مسيّب از بيعت با دو پسر عبدالملك بن مروان : وليد و سليمان سرباز زد و به رأى خود در عدم جواز تمسّك نمود . وى را مأخوذ داشتند تا بكشند سپس به تازيانه زدن به او و لخت و عريان كردن از لباسهايش و گردانيدن وى را در شهر اكتفا كردند . خواستند دختر او را براى وليد بن عبد الملك ازدواج كنند در حالى كه وليد وليعهد عبد الملك بود . سعيد ابا كرد و ترجيح داد كه دخترش را با شخص فقيرى از تلاميذش به ازدواج درآورد .