سخن عبد الحليم جندى دربارهء تدوين سنّت توسط شيعه
مُسْتَشار عَبْدُ الحَليمِ جُنْدى مِصْرى در كتاب ارزشمند خود : « الامام جعفر الصّادق » مىگويد : شكى نيست در اينكه منهج على و پيروانش در تدوين ، خير فراوانى را براى مسلمين بجا گذارد : اوّلًا زشتيهاى منسوب به بعضى از روايات راويان را از ميان برد ، و ثانياً در برابر افترائات زنادقه و حديث سازان ، قفلى استوار نهاد . بنابراين فَالسَّبْقُ فِى التَّدْوِينِ فَضِيلَةُ الشِّيعَةِ .
« سبقت گرفتن در تدوين فضيلتى است براى شيعه . » و چون علماء بعد از گذشت زمانى طولانى مضطرّ و مجبور به تدوين حديث گرديدند ، همگى اتّفاقاً و اجماعاً سر تسليم در برابر اين فضيلت فرود آوردند ، و در برابر على و پسرانش كه لوا دار اين امر بودند تسليم شدند .
سنّت ، شارح كتاب عزيز خداى متعال مىباشد . و كتاب خدا مكتوب است به املاء صاحب رسالت ، بنابراين سنّت هم مثل كتاب الله ، سزاوار و حقيق به كتابت مىباشد .
او پس از آنكه مىگويد : تدوين در ميان عامّه تا دو قرن و دو قرن و نيم صورت نگرفت و مردم مجبور بودند براى استماع حديث سفرهاى طولانى كنند ، و به أقصى نقاط عالم بروند تا از زبان مشايخ حديث را بشنوند ، و بعد از آنكه شرحى پيرامون اين موضوع بيان مىكند ، مىگويد :
امّا شاگردان امام صادق در مُجَلَّدات بزرگى تدوين نمودند . ايشان در عصر نهضت علمى عظيمى زيست كردند كه جهان بدين نهضت در شگفت آمد ، خامهء جميع تدوين كنندگان به مساعدت يكديگر به حركت درآمد ، و چرخهاى گردان تدوين به مثابهء چرخهاى گردان مطبعهها در وقت پيدايش طبع ، به چرخش افتاد .
عمر بن عبدالعزيز در رأس قرن دوم امر به تدوين سنّت نمود و علماء امّت از اهل
هامش
بيت 2 - تقدّم شيعه در تدوين علم در زمان أصحاب 3 - مؤلّفين شيعه از اسلافشان زمان تابعين و تابعين تابعين .