سير علوم و تاريخ شيعه در عصر امام على النقى عليه السّلام « 1 »
حضرت امام محمّد تقى عليه السّلام از دنيا رحلت نمودند در زمانى كه حضرت امام علىّ النّقىّ الهادى كودكى شش ساله و يا هشت ساله بودند ، همانطور كه امامت به پدرشان در سنّ هفت سالگى داده شد .
آن حضرت ملجأ و مرجع و پناه و آبشخوار واردين علم ، و مرتع خَصْب راودين دانش و عرفان شيعه بودهاند . جميع شيعيان از مَشْرَعَة علمش سيراب ، و از مرتع تازه و دل افزاى ربيع دانش و معرفتش سير مىگرديدهاند همان طورى كه با پدران نورانى و روشن ضمير او رفتار مىنمودهاند .
و اين امرى است كه اذهان و افكار را به تأمّل وا مىدارد و انظار و بصائر را متوجّه و ملتفت مىسازد .
آيا امكان دارد پسرى كه سنَّش اين مقدار است در ميان مردم بوده باشد و قرائت و كتابت را به طورى كه مُشاهَد و مشهود مىباشد خوب بداند ، و ليكن أبداً معرفتى يا علمى را دارا نباشد ؟ !
اگر آن طور است ، پس چگونه وى جامع علوم است ؟ ! و مسألهاى از وى سؤال نمىشود مگر آنكه جوابش فوراً در نزد او حاضر است ؟ ! و چگونه در بيان مسألهاى ابتدا به سخن نمىكند مگر آنكه در اظهارات و پديدههاى از مكنوناتش عقول را متحيّر مىنمايد ؟ !
آيا اين حقايق در غير كسانى كه خداوند ايشان را به علم و عرفان مُلْهَم گردانيده است تصوّر دارد ؟ !
اگر آنان بر غير سبيل علوم مُلْهمهء الهيّه بودهاند ، معنى نداشت مشايخ علم و
هامش
( 1 ) آن حضرت در مدينه در شهر رجب يا ذوالحجّة از سنهء 212 يا 214 متولّد گرديدند . و مسموماً در سامرّاء در رجب يا جمادى الآخرة از سنهء 254 رحلت نمودند و در خانهء خود همانجا كه امروز قبرشان مىباشد به خاك رفتند .