عمرشان غير از آن شغلى نبوده است .
و از امور شگفت انگيز آن است كه : من بسيارى از أدعيه را در ميان كتب مشهورهء متداولهاى كه نسخههاى آن يقيناً در نزد آنان بوده است و از آن نسخهها نقل كردهاند ، پيدا نمودهام .
و كافى است براى تو ، صاحب « صحيفهء ثالثه » : آن كس كه در حفظ و تتبّع و معرفت تصانيف و مصنِّفين ، كم نظير بوده است و تا به جائى مهارت او اوج داشت كه اوراقى را از كتب مجهولهاى كه اوَّل و آخرش از بين رفته بود ، به وى ارائه مىكردهاند ، او آنها را تميز مىداد و مىشناخت آنها از چه كتابى مىباشند ، و در حالى كه تقريباً نيمى از عمر خود را در سياحت بسر برده بود و در بيشترى از شهرها داخل شده بود ، و در تمام اين مدت مشغول تتبّع و تفحّص در كتب بوده است .
و بلكه صاحب « صحيفهء رابعه » چنين بوده است . زيرا وى را كه ما همعصر او بودهايم مشاهده كردهايم ، و نظير او را در عصرش در تتبّع و تصفّح و جمع كتب نادرة الوجود و بحث و تنقيب از آثار اهل بيت عليهمالسّلام در طول عمرش ، نديده و نشنيدهايم به طورى كه تا زمان شيخوخت و پيرى ، شغلى غير از اين نداشته است .
اين بزرگان همه مقصد واحدى را تعقيب مىنمودهاند ، و هر لاحقى از آنها مىكوشيده است تا برساند خود را به آنچه كه سابق از آنها نرسيده است . تا اينكه خداوند بر من منّت نهاد تا رسيدم به أفضل از آنچه كه آنان رسيدند ، و سهل و آسان شد براى من ، وصول به سختتر از آنچه كه آنها بدان رسيدهاند . به علّت آنكه گردآورى اين أدعيه پيشتر از آنكه دست كسى بدان دراز گردد ، آسانتر است از زياده كردن بر آنها . و زياده كردن بر آنها نيز پيشتر از تتابع أفكار و تعاقب أنظار آسانتر است از پس از آن . و اين امرى است معلوم و پوشيده نمىباشد ، و ليكن
ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ *
. « 1 »
هامش
( 1 ) آيه 21 ، از سوره 57 : حديد ، و آيه 4 از سوره 62 : جُمُعَه .