از متمسّكين به ولايت امير المؤمنين عليه السّلام بوده است . او با جعفر به حبشه مهاجرت نمود ، و با جعفر مراجعت كرد .
وى در غزوهء طائف و فتح مكّه و حُنَين حضور داشت ، و از جانب رسول اكرم صلى الله عليه و آله والى بر صدقات يمن بوده است . اوست كه با نجاشى پادشاه حبشه ، امّ حبيبه دختر ابو سفيان را در حبشه براى حضرت رسول صلى الله عليه و آله عقد بستند .
خالد بعد از وفات پيغمبر صلى الله عليه و آله با ابو بكر به جهت ولايت على بن ابيطالب عليه السّلام بيعت نكرد تا آنگاه كه أمير المؤمنين را اكراه به بيعت نمودند ، او از روى كراهت بيعت نمود . او يكى از دوازده نفر مىباشد كه بر خلافت ابو بكر انكار كردند ، و به مسجد آمدند و احتجاجها بر عليه او نمودند ، و با او در روز جمعه در حالى كه بر فراز منبر بود محاجّه نمودند ، و حديث آن در كتاب « احتجاج » و « خصال » آمده است . « 1 »
دوم : محمد بن أبى حُذَيْفَة بن عُتْبَة بن رَبيعة بن عبد شمس . وى پسر دائى معاوية بن أبى سفيان است . امّا از اصحاب و انصار و شيعيان حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است . مدّتى در زندان معاويه محبوس بود . مكالمات او با معاويه پس از خروج از زندان مشهور است و محدّث قمى ذكر نموده است و در خاتمه به معاويه مىگويد : وَ وَ اللهِ لَا أزَالُ احِبُّ عَلِيّاً لِلّهِ وَ لِرَسُولِهِ ، وَ ابْغِضُكَ فِى اللهِ وَ فِى رَسُولِ اللهِ أبَداً مَا بَقِيتُ !
« و قسم به خدا اى معاويه ! من پيوسته على را براى خدا و رسولش دوست دارم ، و تو را در راه خدا و در راه رسولش مبغوض دارم تا هنگامى كه باقى هستم ! »
ابن أبى الحَديد آورده است كه : عمرو عاص ، محمد بن أبى حذيفه را از مصر دستگير كرد ، و براى معاويه فرستاد . معاويه او را حبس نمود . او از زندان بگريخت . مردى از خُثْعَم كه نامش عبد الله بن عمرو بن ظلام و عثمانى بود به طلب او رفت و
هامش
( 1 ) « منتهى الآمال » ، طبع رحلى علميّة اسلاميّه ، ج 1 ص 89 . و او را هشتمين صحابى از اصحاب رسول الله شمرده است .