جَزَرى در « اسد الغابة » از ابن عباس روايت كرده است كه گفت : رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : أرْبَعَةٌ سَادَةٌ فِى الإسْلَامِ : بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ عَبْدِى ، وَ عَدِىُّ بْنُ حَاتَمِ طائى ، وَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ مُدْلَجِى ، وَ عُرْوَةُ بْنُ مَسْعُود ثَقَفِى . اين چهار بزرگواران در اسلام هستند .
و در « ملهوف » گويد : مِنْ أصْبَحِ النَّاسِ وَجْهاً وَ أحْسَنِهِمْ خُلْقاً ، فَاسْتَأْذَنَ أبَاهُ فِى الْقِتَالِ ، فَأذِنَ لَهُ ، ثُمَّ نَظَرَ إلَيْهِ نَظَرَ آيِسٍ مِنْهُ وَ أرْخَى عليه السّلام عَيْنَهُ وَ بَكَى .
« او ( على اكبر عليه السّلام ) از نيكو صورتترين و زيباخلقتترين و از پسنديده اخلاقترين مردم بود ، وى از پدرش اجازهء جنگ خواست ، و پدر به او اجازه داد ، آنگاه با حالت نااميدى به وى نگريست و چشم خود را به زير انداخت و گريه كرد . »
و محمد بن أبى طالب در مقتل خود روايت كرده است كه : إنَّهُ عليه السّلام رَفَعَ شَيْبَتَهُ نَحْوَ السَّمَاءِ وَ قَالَ : اللَّهُمَّ اشْهَدْ عَلَىَ هَؤُلأءِ الْقَوْمِ فَقَدْ بَرَزَ إلَيْهِمْ غُلَامٌ أشْبَهُ النَّاسِ خَلْقاً وَ خُلْقاً وَ مَنْطِقاً بِرَسُولِكَ . كُنَّا إذَا اشْتَقْنَا إلَى نَبِيِّكَ نَظَرْنَا إلَى وَجْهِهِ .
اللَّهُمَّ امْنَعْهُمْ بَرَكَاتِ الأرْضِ ، وَ فَرِّقْهُمْ تَفْرِيقاً ، وَ مَزِّقْهُمْ تَمْزِيقاً ، وَ اجْعَلْهُمْ طَرَائِقَ قِدَداً ، وَ لا تُرْضِ الْوُلَاةَ عَنْهُمْ أبَداً ! فَإنَّهُمْ دَعَوْنَا لِيَنْصُرُونَا ثُمَّ عَدَوْا عَلَيْنَا يُقَاتِلُونَنَا .
« آن حضرت عليه السّلام محاسن خود را به سوى آسمان بلند كرد ، و عرضه داشت : بار خداوندا ! گواه باش بر اين قوم ، كه تحقيقاً جوانى به جهت مبارزت با ايشان بيرون رفت كه از جهت خلقت و از جهت اخلاق ، و از جهت گفتار ، شبيهترين مردم به پيغمبر توست ، به طورى كه ما هر گاه مشتاق ديدار پيغمبرت مىشديم به صورت او نظر مىكرديم .
بار خداوندا بركات زمين را از آنان باز دار ! و آنها را به شدت پراكنده ساز ! و ميان ايشان شكاف و پارگى سخت را حكم فرما كن ! و واليان امور را هرگز از ايشان راضى مگردان ! زيرا ايشان جِدّاً ما را به سوى خود دعوت نمودند تا ما را يارى نمايند ، و اينك بر ما تاختند و به كارزار پرداخته اند ! »
و پس از آن على روانه شد و حضرت به عمر بن سعد صيحه زد : مَا لَكَ ؟ قَطَعَ اللهُ رَحِمَكَ ، وَ لَا بَارَكَ اللهُ لَكَ فِى أمْرِكَ ، وَ سَلَّط عَلَيْكَ مَنْ يَذْبَحُكَ بَعْدِى عَلَى فِرَاشِكَ كَمَا
امام شناسى (فارسى) — صفحة 320
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٢٠