اخلاق و رفتار ، و در گفتار و كلام شبيهترين مردم به جدّش رسول اكرم صلى الله عليه و آله بوده است .
در « ارشاد » مفيد است : مادرش لَيْلى دختر أبو مُرَّةِ بن عُرْوَةِ بْنِ مسعود ثَقَفى از طائفهء بنى ثقيف است . جدّش عروة بن مسعود يكى از چهار مرد بزرگوار در اسلام و يكى از دو مرد عظيم مىباشد كه در گفتار خداوند حكايت از كفّار قريش شده است :
وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ
« 1 » « و مشركين مكّه گفتند : چرا اين قرآن بر يكى از دو مرد عظيم از دو قريهء مكّه و طائف نازل نگرديد ؟ ! »
و اوست كه كفّار قريش وى را به سوى پيغمبر صلى الله عليه و آله در روز حُدَيْبِيَّه فرستادند و در حالى كه كافر بود با پيامبر عقد صلح را بست . و سپس در سنهء نهم از هجرت پس از مراجعت مصطفى صلى الله عليه و آله از طائف ، اسلام گزيد ، و از آن حضرت اجازه خواست تا به ميان اهل و اقوامش برگردد . و برگشت و قومش را به اسلام دعوت كرد . يكى از ايشان وى را به تيرى نشانه گرفت در حالى كه مشغول اذان نماز بود ، و كشته شد . و چون اين خبر به رسول الله رسيد فرمود : مَثَل عُرْوَه مثل صاحب يس است كه قوم خود را به خدا فرا خواند و آنان او را كشتند .
( اين طور در شرح شمائل محمّديه وارد است در شرح گفتار رسول الله : و ديدم عيسى بن مريم عليه السّلام را ، و ديدم نزديكترين كسى را كه به او شباهت داشت عروة بن مسعود ثقفى بود . )
هامش
- ولد پدر آن دختر را نيز عقد نموده است . حضرت فرمودند : باكى نيست . گفتم : به ما حديثى رسيده است از پدرت عليه السلام كه : على بن الحسين عليهما السّلام ( يعنى امام زين العابدين ) دختر امام حسن بن على عليهما السّلام را عقد كرد با ام ولد حسن عليه السلام با هم ، و مردى از اصحاب از من خواست از تو بپرسم . آن حضرت فرمود : چنين نيست . امام زين العابدين دختر امام حسن عليه السلام را عقد كرد با امّ ولد على بن الحسين مقتول كه قبر او نزديك شماست ! » و حميرى به اسناد صحيح مانند اين روايت كرده است . و در زيارت طولانيى كه از ثمالى از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است در زيارت على بن الحسين مقتول در طفّ گفته است : صلّى الله عليك و على عترتك و أهل بيتك و آبائك و أبنائك !
( 1 ) آيه 31 ، از سورهء 43 : زخرف .