أعلم خواهد شد ، و اين محال است به جهت حقّ استادى و تعليم و تفوّق ايشان بر جميع خلائق .
و ثانياً روايات وارده در وحدت نور و تجرّد و خلقت آنها راجع به عالم لقاء و فناء و عرفان الله مىباشد و عدم تصوّر تعدّد در آن مكان عالى و رفيع از بديهيّات علم به شمار مىآيد .
و ثالثاً رجوع ايشان به عالم خلقت و كثرات ماهيّات براى تربيت بشر امرى است ضرورى . به علت آنكه بدون طى سفر چهارم كه سير فى الخَلْقِ بِالْحَقّ باشد ( با حق در ميان خلائق ) كه از متمّمات مقام عرفان و كمال است ، امكان ندارد رشتهء تدبير در امور تكوين و تشريع بديشان سپرده شود . زيرا در آن صورت فعل آنان در ميان خلق ، فعل خدا نبوده ، و با يكايك از خلائق نمىتوانند برخورد الهى داشته باشند .
و رابعاً لازمهء رجوع به كثرت ، تعيّن به ماهيّات امكانيّه و تعدّد عوارض وجوديّه و جوهريّه است . يعنى همانطور كه امامان عليهمالسّلام در زمانهاى مختلفى خلق شدهاند ، و در مكانهاى متفاوتى زيست نمودهاند ، حتماً و حتماً بقيّهء عوارض جوهريّهء ايشان نيز مختلف خواهد بود . صفات و افعال نيز مختلف خواهد بود در عين آنكه همه نيكو و در أعلى درجهء نيكوئى است بلكه بالاتر از آن نيكوئى متصوّر نيست ، چرا كه فعل فعل حق است و در فعل حقّ جز نيكوئى معنى دگرى تصوّر ندارد .
امامان عليهم السّلام همانطور كه از پدران و مادران مختلف خلق شدهاند ، و تغذيهء مادرشان در حال حمل مختلف بوده است ، و با هزاران شرائط و موارد اختلاف ديگرى ، بالنّتيجه از نقطه نظر جسمى و طبعى و طبيعى مختلف بودهاند ، همين طور از جهت تغييرات انديشههاى نفسانى و ملكوتى اختلاف داشتهاند .
أمير المؤمنين - عليه أفضل صلوات الله و سلامه - داراى قدّى متوسط شبيه به كوتاه ، و شكمى بالا آمده ، و رنگى گندمگون و چشمانى درشت و سياه ، و سرى بدون مو ( أصْلَع ) كه از جلوى آن مو نداشت ، و داراى ساقهاى پائى بسيار رقيق و
امام شناسى (فارسى) — صفحة 285
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٨٥