است و مىگويد : من با امام زيد مصاحبت داشتم ، و حديثى را از او اخذ ننمودم مگر آنكه يك بار ، يا دو بار ، يا سه بار ، يا چهار بار ، يا پنج بار ، يا بيشتر از پنج بار از وى شنيدم . و من هيچ هاشمى را به مثابه زيد بن على نديدم . و بدين جهت بود كه مصاحبت با او را از ميان جميع مردم برگزيدم . « 1 » ابو خالد بعد از سنهء يكصد و پنجاه هجرى وفات كرد .
دربارهء أبو خالد اختلاف است . زيديّه روايتش را قبول نمودهاند . و راجع به آن قاسم بن عبد العزيز مىگويد : « عمرو بن خالد واسطى أبو خالد ، ثقات از او روايت كردهاند و وى با زيد بن على عليه السّلام ملازمت بسيار داشته است . و اوست آن كس كه اكثر زيديّه مذهب زيد بن على عليهما السّلام را از او گرفتهاند و روايتش را بر روايت غير او ترجيح دادهاند . « 2 »
اماميّه « 3 » و غير اماميّه وى را تعديل نمىكنند ، و به جَرْح او مشى كردهاند . و شارح كتاب « مجموع » ، موارد طعنهاى جارحين را در حقّ وى باطل نموده است ، و گفتار علماء را دربارهء او بيان كرده و مطلب را بدين نتيجه رسانيده است كه : آنچه دربارهء او گفتهاند و تعييب نمودهاند به عدالت او ضررى نمىرساند . « 4 »
و همچنين استاد أبو زُهْرَه ، موارد طعنها را باطل نموده و در آنها مناقشه كرده است و آراء علماء را موازنه نموده و مطلب را بدينجا كشانده است كه : وجوه أدلَّهء قبول روايت أبو خالد ، ترجيح دارد بر وجوه أدلَّهء طاعِنان در قبول روايت او . « 5 »
هامش
( 1 ) همين مصدر ، و « الرَّوض النّضير » ج 1 ، ص 28 .
( 2 ) « الرَّوض النّضير » ج 1 ، ص 28 .
( 3 ) « الامام زيد » أبو زهرة ص 233 .
( 4 ) « الرَّوض النّضير » ص 25 تا ص 47 ج 1 ، و شارح مجموع : علّامه شرف الدّين بن حيمى يمنى .
( 5 ) « امام زيد » أبو زهرة ص 235 تا ص 258 .