هامش
مردى صدوق و متشيّع بود و در سنهء 419 در عكبرى وفات كرد ( انتهى كلام سمعانى ) . و أبو المفضّل محمد بن عبد الله بن محمد بن عبيد الله بن بهلول بن همّام بن مطّلب بن همّام بن بحر بن مطر بن مرّة الصغرى بن همّام بن مرّة بن ذهل بن شيبان . نجاشى گويد : در طلب حديث در تمام طول عمرش سفر نمود . و در ابتداى امرش مردى صاحب ضبط بود و سپس خلط نمود و من جُلّ اصحابمان را چنان يافتم كه او را تعييب مىكنند و ضعيف مىشمرند . وى كتب بسيارى دارد از جمله كتاب « شرف التّربة » ، كتاب « مزار امير المؤمنين عليهالسّلام » ، كتاب « مزار الحسين عليه السلام » ، كتاب « فضايل العباس » ، كتاب « الدّعاء » ، كتاب « من روى حديث غدير خم » ، كتاب « رسالة فى التّقيّة و الإذاعة » ، كتاب « من روى عن زيد بن على بن الحسين عليهم السّلام » كتاب « فضايل زيد » ، كتاب « الشافى فى علوم الزّيديّة » ، كتاب « اخبار أبى حنيفة » ، كتاب « القلم » ، من اين شيخ را ( شيبانى را ) ديدم و از او روايات بسيار شنيدم ، و سپس از روايات او درنگ نمودم مگر رواياتى كه ميان من و ميان او واسطه بوده است . ( انتهى كلام نجاشى )
و شيخ الطّائفة در « فهرست » گفته است : وى كثير الرّواية حسن الحفظ بوده است مگر اينكه جماعتى از اصحاب ما او را ضعيف شمردهاند . او داراى كتابى است به نام « الولادات الطّيّبة » و كتاب « الفرائض » و كتاب « المزار » و غير ذلك . جماعتى از اصحاب ما جميع روايات او را براى ما روايت نمودهاند . ( انتهى ) و ابن غضائرى راجع به وى گويد : او وضّاع و كثير المناكير است . من كتب او را ديدهام . در آن أسانيدى موجود است بدون متون ، و متونى موجود است بدون أسانيد . و چنين مىدانم كه بايد رواياتى را كه در روايت آنها متفرد است ترك نمود . ( انتهى ) و علّامه در « خلاصه » او را دو بار ذكر كرده است : يك بار مانند آنچه را كه نجاشى ذكر كرده است و يك بار مانند آنچه را كه ابن غضائرى ذكر نموده است . و ابن داود وى را در رجالش سه مرتبه ذكر نموده است : يك بار در موثّقين و دو بار در مجروحين . و الله أعلم .
و اما شريف ابو عبد الله جعفر بن محمد بن جعفر بن حسن بن جعفر بن حسن بن حسن بن أمير المؤمنين على بن أبيطالب عليهم السلام ، نجاشى پس از شمارش نسب او گويد : وى پدر أبو قيراط است و پسرش : يحيى بن جعفر است . او روايت حديث نموده است و در ميان طالبيّين سرشناس و وجيه و متقدّم بوده است و در ميان اصحاب ما ثقه بوده است . شنيد و بسيار شنيد ، و عمرى طولانى نمود و سندش عالى گرديد . وى صاحب كتاب « تاريخ علوى » ، و كتاب « صَخرة و بئر » مىباشد . خبر داد به ما شيخنا محمد بن محمد و گفت : حديث كرد براى ما محمد بن عمر بن محمد جعابى كه گفت : جعفر براى ما جميع كتب خود را حديث كرده است . وى در ذوقعدهء سنهء 308 در حالى كه نود و چند سال داشت فوت نمود . و از او حكايت كرده است كه : تولّدش در سرّ