آمده به اسم وَ مِنْ دُعَائهِ إذَا نَزَلَتْ بِهِ مُهِمَّةٌ « 1 » مىباشد .
در مشهوره : وَ يَا مَنْ يُفْثَأ بِهِ حَدُّ الشَّدَائدِ است .
و در به دست آمده : وَ يَا مَنْ يُفْثَأ بِهِ حَمْىُ الشَّدَائدِ مىباشد .
حَدّ الشّدائد - حدّ الشّراب : سَوْرته . حدّ السّيف : مَقْطعه . من الإنسان : بأسْه و ما يعتريه من الْغَضَب . من كلِّ شىءٍ : شباته و حِدَّتُه .
حَمْىُ الشَّدَائدِ . و صحيح حَمْىُ الشَّدَائد است نه حَمَى الشَّدَائدِ . زيرا حَمْى به معنى حرارت و گرمى است . حَمِىَ يَحْمَى حَمْياً و حُمْياً و حُمُوّاً النَّارُ : اشتدّ حَرُّها .
فَثَأ يَفْثَأ فَثْأً و فُثُوءاً القِدْرَ : سَكَّنَ غَليانَها . الغضبَ : سَكَّنَ حدَّتَهُ .
بنابراين هر دو لغت خوب است . چون فَثَأ حَدَّهُ به معنى ساكن كردن شدّت و حِدّت است . وَ فَثأ حَمْيَه به معنى فرو نشاندن گرمى و حرارت مىباشد .
در مشهوره : وَ يَا مَنْ يُلْتَمَسُ مِنْهُ الْمَخْرَجُ إلَى رَوْحِ الْفَرَجِ .
در به دست آمده : وَ يَا مَنْ يُلْتَمَسُ بِهِ الْمَخْرَجُ إلَى مَحَلِّ الْفَرَجِ .
در كلمهء مِنْه و بِهِ تفاوتى وجود ندارد . و امّا روح الفرج كه در مشهوره مىباشد بلاغتش بيشتر است از به دست آمده كه محلّ الفرج است . زيرا رَوْح به معنى راحت ، نسيم ، عدالتى كه دردمند و شِكْوِهدار را راحت مىبخشد ، نصرت ، فرح و رحمت وارد شده است و البته از محل فرج يعنى جاى فرج ابلغ مىباشد ، چرا كه در محل فرج اين لطائف رَوْح فرج به دست نمىآيد .
در مشهوره : ذَلَّتْ لِقُدْرَتِكَ الصِّعَابُ .
در به دست آمده : ذَلَّتْ بِقُدْرَتِكَ الصِّعَابُ .
لام به معنى تعديه ، و باء به معنى تسبيب است و تفاوتى ندارد .
در مشهوره : وَ تَسَبَّبَتْ بِلُطْفِكَ الاسْبَابُ .
هامش
( 1 ) « الصَّحيفة الكاملة السّجاديّة » طبع اوّل از دار طلاس ، مطبعة الشام . نشر و مقدّمهء آية الله فهرى ص 162 تا ص 164 .