آيه قدر ، در آن اسقاط معتنابهى كه موافق آراء سنّى مذهبان و راويان آن مىباشد ، ملاحظه مىگردد ، در اين صورت نفس قدمت آن چگونه مىتواند بدان ارزش علمى و تاريخى ببخشد ؟ !
بنابراين قدمت هر كتابى هنگامى مىتواند ارزش علمى و تحقيقى داشته باشد كه مبتنى بر اصول علمى آن كتاب و يا آن فنّ بوده باشد ، نه مخالف با آن .
و به لسان دانش : ارزش كشف آثار باستانى رابطهء مستقيم دارد به نحو آليّت و مرآتيّت بر تحقّق و تثبيت فرضيهء علمى كه نمايشگر آن مىباشد ، نه به نحو موضوعيّت .
بنابراين كشف يك صفحه از كلام افلاطون كه انتسابش به وى محقّق گردد ، ارزشمندتر است از كشف كتاب قطورى كه انتسابش به او مشكوك باشد ، گرچه تاريخ كتابت آن كتاب قطور مشكوك ، هزار سال جلوتر از اين صفحهء متيّقنه ، در خارج صورت گرفته باشد .
امتياز دوم : بلاغت چشمگيرى است كه در اكثر موارد اختلاف با نسخهء معروفه به چشم مىخورد .
پاسخ آن است كه : ما آنچه تفحّص كرديم و ميان عبارات و كلمات صحيفهء مشهوره با صحيفهء به دست آمده مقابله انداختيم ، نه بلاغت چشمگير ، و نه غير چشمگير را در آن كه مزيد بر صحيفهء مشهوره باشد نيافتيم . بلكه از جهت بلاغت با جرح و تعديلها ، و كسر و انكسارهائى كه به عمل آمد ، هر دو صحيفه داراى درجهء واحدى از بلاغت مىباشند . و اينك شرح مختصرى را در اين باره راجع بخصوص يَا مَنْ تُحَلُّ بِهِ عُقَدُ الْمَكَارِهِ را در اينجا ذكر مىكنيم ، و ميان يكايك از جملات و كلماتى كه با هم اختلاف دارند مقايسه نموده و بالأخره سرهم جمعبندى مىنمائيم تا معلوم شود : در بلاغت صحيفهء يافت شده نسبت به صحيفهء موجودهء مشهوره ، امتيازى وجود ندارد .
اين دعا در صحيفهء مشهوره به اسم « دُعَاؤُهُ فِى الْمُهِمّاتِ » و در صحيفهء به دست
امام شناسى (فارسى) — صفحة 114
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١٤