است . در آن است آنچه مردم بدان محتاجند از حلال و حرام و غيره تا به جائى كه در تفصيل خصوصيّات به أرْشُ الْخَدْش مىرسد ( يعنى بيان مقدار ديهاى كه بايد انسان در أثر خدشه وارد ساختن بر روى پوست بدن كسى بپردازد . ) اين جامعه را حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السَّلام بدين گونه توصيف كردهاند . و ثقات از اصحاب آن دو بزرگوار كه از ايشان است أبو بصير ، آن را نزد آنها ديدهاند و مشاهده نمودهاند .
حضرت صادق عليه السّلام مىگويد : أمَا وَ اللهِ عِنْدنَا مَا لا نَحْتَاجُ إلَى أحَد ، وَ النَّاسُ يَحْتَاجُونَ إلَيْنَا . إنَّ عِنْدَنَا الْكِتَابَ بِإمْلاءِ رَسُولِ اللهِ صلَّى الله عليه و آله ؛ وَ خَطِّ عَلِىٍّ بِيَدِهِ ، صَحِيفَةٌ طوُلُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعاً ؛ فِيهَا كُلُّ حَلَالٍ وَ حَرَامٍ .
« آگاه باشيد ! قسم به خدا در نزد ما آن چيزى است كه با آن محتاج به أحدى نمىشويم و مردم همگى به ما محتاج مىباشند . حقّاً در نزد ما همان كتاب است كه به إملاء رسول خدا صلى الله عليه و آله و خطّ على است كه با دست خودش نوشته است . صحيفهاى است كه طولش هفتاد ذراع است و هر حلالى و حرامى در آن ثبت است . »
و حضرت فرمود : إنَّ الْجَامِعَةَ لَمْ تَدَعْ لأحَدٍ كَلَاماً . فِيهَا الْحَلَالُ وَ الْحَرَامُ . إنَّ أصْحَابَ الْقِيَاسِ طَلَبُوا الْعِلْمَ بِالْقِيَاسِ فَلَمْ يَزِدْهُمْ مِنْ الْحَقِّ إلَّا بُعْداً . وَ إنَّ دِينَ اللهِ لا يُصَابُ بِالْقِيَاسِ .
« حقّاً كتاب جامعه براى أحدى كلامى را باقى نگذارده است ، چرا كه در آن حلال و حرام است . كسانى كه احكام را از قياس استنتاج مىنمايند طلب علم را با قياس مىكنند ، بنابراين جز دورى از حقّ چيزى دستگيرشان نمىشود . و دين خدا با قياس دستگير انسان نمىگردد . »
گفتهاند : اين كتاب را جَامِعَه و صَحِيفَه ، و كتاب علىّ و صَحِيفهء عتيقه ناميدهاند .
حضرت أمير المؤمنين ( عليه السّلام ) در خطبههاى خود مىفرمود : وَ اللهِ مَا عِنْدَنَا كِتَابٌ نَقْرَؤُهُ عَلَيْكُمْ إلاّ كِتَابُ اللهِ تَعَالَى وَ هَذِهِ الصَّحِيفَةُ - وَ كَانَتْ مُعَلَّقَةً بِسَيْفِهِ - أخَذْتُهَا عَنْ رَسُولِ اللهِ صلَّى الله عَلَيْهِ وَ آله و سلّم .
امام شناسى (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٨٠