و كجا بود اين حديث وقتى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در حال احتضار بود و مىخواست كتابى بنويسد تا امَّت پس از وى گمراه نگردند و عمر گفت : حَسْبُنَا كِتَابُ اللهِ ؟ !
تا مىرسد به اينجا كه مىگويد : ما مىبينيم كه صحابهء رسول خدا به عدم كتابت اكتفا ننمودند بلكه از روايت حديث اعراض مىكردند و از بيان آن نهى مىنمودند ، و در قبول أخبار و أحاديث تشديد خطيرى بجاى مىآوردند .
ذَهَبى در « تذكرة الحُفَّاظ » مىگويد : از مراسيل ابن أبى مليكه « 1 » آن است كه : أبو بكر مردم را پس از فوت پيغمبرشان جمع كرد و گفت : إنَّكُمْ تُحَدِّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللهِ أحَادِيثَ تَخْتَلِفُونَ فِيهَا ، وَ النَّاسُ بَعْدَكُمْ أشَدُّ اخْتِلَافاً ؟ فَلَا تُحَدِّثُوا عَنْ رَسُولِ اللهِ شَيْئاً ؛ فَمَنْ سَأَلَكُمْ فَقُولُوا : بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ كِتَابُ اللهِ ، فَاسْتَحِلُّوا حَلَالَهُ ، وَ حَرِّمُوا حَرَامَهُ !
« شما مطالبى را از رسول خدا بيان مىكنيد كه در آن احاديث اختلاف داريد ، و بعد از شما اختلاف مردم شديدتر خواهد شد . بنابراين هيچ حديثى را از رسول خدا بيان نكنيد ؛ و هر كس از شما مسألهاى پرسيد بگوئيد : در ميان ما و شما كتاب الله است ، حلالش را حلال ، و حرامش را حرام بشمريد ! »
و ابن عَساكِر از محمّد بن إسحق از صالح بن ابراهيم بن عبد الرّحمن بن عَوْف روايت كرده است كه : عُمَر بن خطّاب نمرد مگر آنكه به سوى اصحاب رسول الله در جميع آفاق فرستاد و همه را جمع كرد : عبد الله بن حُذَيْفة ؛ و أبَا الدَّرْدَاء ، و أبَا ذَرّ ، و عَقَبَة بن عامِر ، و بديشان گفت : اين احاديثى كه شما در آفاق از رسول خدا افشا كردهايد چيست ؟ ! گفتند : آيا ما را منع مىكنى ؟ گفت : نه ، در نزد من بايد بمانيد ؛ و
هامش
( 1 ) ج 1 ، ص 3 . و ابن أبى مليكه همان عبد الله بن عبيد الله بن أبى مليكهء قرشى تميمى مكّى است كه قاضى مكّه در زمان ابن زبير بوده است ، مردى پيشوا و فقيه و فصيح و سخنگو بوده است . همگى بر توثيق او متّفقند و از كسانى كه از او روايت مىكنند ليث بن سَعد است . وى در سنهء 117 هجرى فوت نمود . اين روايت را شيخ محمّد خضرى در كتاب « التشريع الإسلامى » ص 63 آورده است .