« حقّاً و تحقيقاً سلطان به منزلهء بازار است كه بدانجا كشانده مىگردد متاعى كه در آنجا مشترى دارد . اگر سلطان شخص پرهيزكار و پاكدامنى بود پرهيزكارى خود را براى او مىبرند ، و اگر شخص فاسق و فاجرى بود فسق و فجورشان را براى او مىبرند . »
ابن تغرى بردى در حوادث سنهء 143 بدين عبارت ذيل گويد :
ذَهَبى گويد : و در اين عصر ( سنهء 143 ه ) علماء اسلام در تدوين حديث و فقه و تفسير ، شروع نمودند :
ابن جُرَيح « 1 » در مكّه ، تصانيف خود را تصنيف نمود ( و در سنهء 150 ه بمرد ) .
و سعيد بن أبى عُرُوبَة تصنيف كرد ( و در سنهء 156 بمرد ) .
و حَمَّاد بن سَلِمَة ( در سنهء 167 بمرد ) و غير اين دو نفر در بصره .
و أبو حَنِيفَه ، فقه و رأى را در كوفه تصنيف كرد ( و در سنهء 150 بمرد ) .
و أوزاعى در شام تصنيف كرد ( و در سنهء 156 و يا 157 بمرد ) .
و مالِك در مدينه « مُوَطَّأ » را تصنيف كرد ( و در سنهء 179 بمرد ) .
و ابن إسحق « مَغازى » را تصنيف كرد ( و در سنهء 151 بمرد ) .
و مَعْمَر در يمن تصنيف كرد ( و در سنهء 153 بمرد ) .
و سُفْيان ثَوْرى ، كتاب « جامع » را در كوفه تصنيف كرد ( و در سنهء 161 بمرد ) .
و پس از اندكى هِشام « 2 » كتب خود را تصنيف كرد ( و در سنهء 188 بمرد ) .
و لَيْث بن سَعْد تصنيف كرد ( و در سنهء 175 بمرد ) .
و عبد الله بن لهيعه تصنيف كرد ( و در سنهء 174 بمرد ) .
و پس از آن ابن مُبَارك تصنيف كرد ( و در سنهء 181 بمرد ) .
و قاضى أبو يوسف يعقوب ( و در سنهء 182 بمرد ) .
هامش
به سوى او حمل مىگردد . »
( 1 ) وى عبد الملك بن عبد العزيز بن جريج رومى است .
( 2 ) وى هشيم است و از اهل واسط بوده است .