از مديونين و بدهكاران را امين دانند ( در اين فرض به رَهْن و گرو نيازى نيست و ) بايد شخص مديونِ أمين كه به واسطهء ايتمان به او از گرو و رِهان صرف نظر شده است ، دَين را كه در اين حال به صورت امانتى در نزد وى مىباشد ، در موقع معيّن به داين و بستانكار پرداخت نموده ، حقّ وى را تأديه نمايد ( 26 ) و از خداوند بپرهيزد ( و در اداء آن در موقع مقرّر و در مقدار آن خيانتى به عمل نياورد ) ( 27 ) ، و حرام است كه شما مسلمانان شهادت را كتمان نمائيد ( و در موقع اداى آن پنهان داريد و از اظهار و بازگو كردنش خوددارى كنيد ) ( 28 ) ، چرا كه هر كس شهادت را پنهان دارد و از ابرازش در موقع حاجت إبا و امتناع ورزد ، دل او گنهكار است ( 29 ) ؛ و خداوند به آنچه شما بجا مىآوريد داناست ! »
تفسير اجمالى اين آيات مباركات را همانطور كه ملاحظه مىشود منتخبى از « تفسير قاضى بيضاوى » آورديم . « 1 »
[ استشهاد به آيات قرآن كريم بر وجوب كتابت ]
آيه اوّل طويلترين آيه در قرآن كريم است ، و از مصاحف طبع جديد كه بدون غلط و داراى مزايائى است يك صفحهء تمام را شامل شده است .
در آيه نخستين بيست و سه حكم از احكام مسائل تجارت و نحوهء استقراض و معاملات سر رسيددار و احكام شهادت و شرائط شاهد و لزوم معاملهء رهنى در وقت عدم امكان تنظيم سَنَد و كتابت ، به طور كلّى همانطور كه حقير در اينجا به شمارش آوردهام بيان مىكند ؛ و در آيه دوّمين شش حكم از احكام آن مسائل را بيان مىفرمايد كه مجموعاً بيست و نه حكم مىگردند .
در اين آيات از كتابت و كيفيّت تنظيم سَنَد و نوشته و لزوم و اهميّت آن در معاملات ياد نموده است و براى استحكام و متانت و درستى معاملات و مبادلاتى كه در آن وعده و ميعاد است بسيار ضرورى و لازم به شمار مىآيد .
مىتوان از اين آيات لزوم تشكيل ادارهء اسناد كلّ و ثبت اسناد و املاك جزئيه را
هامش
( 1 ) از طبع دو جلدى قديم ، دار الطباعة العامرة مصر ، ج 1 ، ص 187 تا ص 190 .