عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ .
« 1 »
[ گفتار مغنيّه در بارهء جفر ]
شيخ محمّد جواد مغْنِيه در كتاب « الشّيعة و التّشيّع » آورده است :
الْجَفْر :
در بعضى از مؤلَّفات أهل سنّت و شيعه وارد است : كه در نزد اهل بيت علم جفر است ، و ايشان آن را از هم ، امامى از امام ديگر ، تا برسد به جدّشان رسول اعظم صلى الله عليه و آله و سلّم به ارث مىبرند . و از كتب أهل سنّت كه در آن علم جفر ذكر گرديده است « مَوَاقِفِ » إيجى ، و شرح آن از جُرْجَانى حَنَفى ، و ديگر « فُصُول المُهِمّة » ابن صَبَّاغ مالكى است . و أبو العلاء مَعَرِّى در اينجا گويد . . .
( در اينجا مرحوم مغنيّه دو بيت او را كه ما از « اعيان الشّيعة » در صفحهء 253 نقل كرديم آورده است و پس از آن گويد : ) و افرادى از أهل سنّت و شيعه اين را نفى نمودهاند و معتقد نشدهاند كه : چيزى به اسم جفر در نزد اهل بيت و در نزد غير ايشان وجود داشته است .
علم جفر كدام است ؟
كسانى كه قائل به وجود جفر شدهاند در تفسير معنى آن با هم اختلاف كردهاند :
بعضى گفتهاند : جفر عبارت است از : نوعى علم حروف كه از آن شناسائى و علم وقايع و حوادث در زمان مستقبل را استخراج مىكنند .
و بعضى گفتهاند : جفر كتابى است از پوست « 2 » كه در آن بيان حلال و حرام و اصول احتياجات مردم از احكامى كه در آن صلاح دينشان و دنيايشان مىباشد « 3 » وجود دارد .
هامش
( 1 ) آيه 6 ، از سورهء 49 : حجرات : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، اگر فاسقى براى شما خبرى را بياورد ، دربارهء آن تحقيق به عمل آوريد مبادا آنكه از روى كلام وى به گروهى گزندى رسانيد آنگاه در برابر كار واقعشدهء خود دچار ندامت گرديد ! »
( 2 ) در تعليقه آورده است : جفر در أصل لغت بچه گوسفند است چون بزرگ گردد و علفخوار شود . سپس آن را براى پوست گوسفند استعمال كردهاند .
( 3 ) عبارت مرحوم سيّد محسن امين در « أعيان الشّيعة » طبع دوّم سنهء 1363 هجرى قمرى ( 1944 ميلادى ) در جلد اوّل ص 347 « و خبر دادن بعضى از حوادث » را بر آن اضافه دارد . عبارت وى اين است : أقول : الظّاهرُ من الاخبارِ أنّ الجفرَ كتابٌ فيه العلومُ النّبويّةُ من حلالٍ و حرامٍ و