مرحوم مجلسى رضى الله عنه ( جدّ اعلاى امّى ما از طرف مادرِ پدر ) در كتاب « بحار الانوار » به طور تفصيل روايات واردهء در اين باب را ذكر نموده است و احياناً بعضى از مواضع را با بيان و شرح خود روشن و مبيّن فرموده است . وى چنان كه از مطاوى كلماتش ظاهر است در خانهء أهل بيت علاوه بر جامعه كتابهاى ديگر به عنوان كتاب جَفْر و مُصْحَف فاطمه و كتاب مسائل ديات ( كه به ذؤابهء شمشير أمير المؤمنين عليه السّلام آويزان بود ) و لوح فاطمه را ذكر نموده است . و ما در اينجا به حول و قوّه خداوند متعال به بيان و شرح هر يك از آنها مىپردازيم :
[ كتابهايى كه در خانهء أهل بيت ع بوده ]
1 - جامِعَه
[ روايات در خصوصيت كتاب جامعه ]
دربارهء اين كتاب و كيفيّت نگارش آن و محتويات آن روايات كثيرى وارد است . تنها در بيست و دو روايت كه در « بحار » ذكر نموده است طول آن را به هفتاد ذراع « 1 » معيّن نموده است ؛ غير از آنهائى كه در آنها خصوصيّات جامعه مذكور شده است ولى عبارت هفتاد ذراع در آنها نيست . اين روايات را از كتب معتبرهاى همچون « اختصاص » و « ارشاد » و « احتجاج » و « أمالى » و بالاخصّ از كتاب « بصائر الدّرجات » نقل نموده است . از جمله مىفرمايد : در « إرشاد » مُفيد و « احتجاج » شيخ طَبَرْسى وارد است كه : بسيارى از اوقات حضرت صادق عليه السّلام مىفرمود :
عِلْمُنَا غَابِرٌ ، وَ مَزْبُورٌ ، وَ نَكْتٌ فِى الْقُلُوبِ ، وَ نَقْرٌ فِى الاسْمَاعِ ، وَ إنَّ عِنْدَنَا الْجَفْرَ الاحْمَرَ وَ الْجَفْرَ الأبْيَضَ ، وَ مُصْحَفَ فَاطِمَةَ عليها السَّلام ، وَ عِنْدَنَا الْجَامِعَةُ فِيهَا جَمِيعُ مَا تَحْتَاجُ النَّاسُ إلَيْهِ .
« علم ما چند گونه است : علم به وقايع آتيه ، و علم به وقايع گذشته ، و إلهام بر دلهايمان ، و به صدا در آمدن در گوشهايمان ( پس سخن و گفتگويمان با ملائكه
هامش
( 1 ) ذراع عبارت است از فاصلهء نوك انگشت وُسطى تا مرفق دست .