[ نقل سخن محمّد امين استرآبادى در طريقه اخباريه ]
در اينجا مطالبى را از ايشان نقل كرده تا مىرساند به اينجا كه مىگويند : پس طريق سالم آن است كه حضرات داشتند ؛ و آن طريق أخباريّين است ؛ و ايشان را أخباريّين از آن گويند كه مدار اين طائفه بر خبر است و عمل به حديث كنند و اجتهاد نكنند .
ملّا محمّد أمين خطاب به گروه مجتهدين اجتهاد پيشهء متأخّرين مىكند كه : شما خود قائليد و مُقرّ كه آئين سَلَف و طريق قدما اجتهاد نبوده و راه سلف و طريق قديم كه در هنگام محمّد و أئمّه عليهم السلام بوده راه أخباريّين است ، پس ما را همين دليل بسند است كه راه ما طريق مستمرّ است ؛ امّا شما دليل بر جواز اجتهاد بهم رسانيد و به ما نمائيد كه : به فرمودهء كدام يكى از أصحاب عصمت اين طريق پيش گرفته ايد ؟ ! چه بعد از محمّد عليه السّلام پيغمبرى نيايد ، و دينى نيارد ؛ همچنين در كتاب پيغمبر و أحاديث نبوى و أئمّه وارد نشده كه : تا فلان هنگام عمل به أخبار كنند و بعد از غيبتِ امام ، اجتهاد پيشه سازند .
پس به يقين معلوم شد كه : شما اصول خود را با اصول اهل سنّت و جماعت آميختهايد و مذهب شما حكم سكنگبين گرفته كه نه شهد است و نه سركه ؛ و شما نه از سنّيانيد و نه شيعه ! و وجه اجتهاد پيشه كردن متأخّرين آن است كه : چون هنگام تقيّهء شديد شد رفتند و از كتب مخالفين تحصيل علوم كردند و آن مطالب در قلوب شما جا گرفت ، پس آنچه رسوا بود ، از كتب خود افكندند و بعضى از آن به آئين خود آميختند .
در اينجا نيز ملّا محمّد امين مطلب را تفصيل ميدهد تا آنكه ميگويد :
و بايد دانست كه : مجتهد بايد به ظنّ خود عمل كند ، و ظنّ شبهه است ؛ و شبهه را شبهه از آن گويند كه باطل است شبيه به حقّ . و طريق أخباريّين آن است كه : بى لِمَ و لَا نُسَلِّمِ أبلهانه هر چه از امام شنوند دليل قطعى دانند . پس عمل به راه أخباريّين طريق قطعى است و قطعى را به ظنّى چه نسبت ؟ و متأخّرين شيعه گفتند : مجتهد را رسد كه به ظنّ خود عمل كند ، و ديگران را إطاعت گمان او كردن ؛ و اين طريق قدما