بود » .
معناى لغوى اهل بيت و عترت
چون معنى ثقلين معلوم شد اينك بايد ديد معنى اهل بيت و عترت كدام است ؟ و اين بحث در دو مرحله تحقّق مىپذيرد : اوّل در معنى لغوى و استعمال آن در لسان عرب به طريق حقيقت يا مجاز . دوم در مراد و مقصود از آنها در حديث شريف بخصوص .
امّا در مرحلهء اوّل و معنى لغوى و استعمال آنها اعم از حقيقت و مجاز ، در « تاجُ العروس » آورده است كه آل عبارت است از اهل مرد و عيال وى ، و ايضاً پيروان و دوستانش . و از آنجاست حديث سَلْمَانُ مِنّا آلَ الْبَيْتِ . « سلمان از ما آل بيت است . »
خدا مىفرمايد :
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ
« 1 » . « مانند عادت و رسم و روش آل فرعون . » در اينجا ابن عرفه گويد : يعنى كسى كه از جهت دين يا مذهب يا نسب به فرعون برگردد . و از اين قبيل است قوله تعالى :
أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ .
« 2 » « آل فرعون راى با شديدترين وجهى از عذاب داخل جهنّم كنيد . » و نيز از اين قبيل است گفتار رسول خدا صلّى الله عليه و آله : لَا تَحِلّ الصّدَقَةُ لِمُحَمّدٍ وَ لَا لِآلِ مُحَمّدٍ . « صدقه گرفتن حلال نيست براى محمّد و براى آل محمّد . »
شافعى گفته است : اين خبر دلالت دارد بر آنكه بر پيغمبر و آل او صدقه حرام است و بجاى آن بر ايشان خمس معيّن شده است ، و آنان عبارتند از كسانى كه از صلب بنى هاشم و بنى عبد المطلّب مىباشند . و از رسول خدا صلّى الله عليه و آله سؤال شد : مَنْ آلُكَ ؟ ! « آل تو چه كسانى هستند ؟ ! » فرمود : آلُ عَلِىّ وَ آلُ جَعْفَرٍ وَ آلُ عَقِيلٍ وَ آلُ عَبّاسٍ . و حضرت امام حسن عليه السلام بر پيغمبر أكرم صلّى الله عليه و آله صلوات فرستاد و مىگفت : اللهُمّ
هامش
( 1 ) در سه جاى قرآن وارد است : آيه 11 ، از سوره 3 : آل عمران ، و آيه 52 ، و آيه 54 از سورهء 8 : انفال .
( 2 ) آيه 46 ، از سورهء 40 : غافر :وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ.