حقوقشان . و آنان كه پيامبر اصرار و ابرام بر آنها دارد ، فقط آنانند كه عارف به كتاب الله و سنّت رسولش مىباشند ، چرا كه ايشانند آنان كه با كتاب خدا مفارقتى ندارند تا در كنار حوض بر پيغمبر فرود آيند .
و مؤيّد اين مطلب خبرى است كه سابقاً گذشت كه در آن پيامبر فرمود : وَ لَا تُعَلّمُوهُمْ فَإنّهُمْ أعْلَمُ مِنْكُمْ . « به آنان نياموزيد ، زيرا كه ايشان از شما داناترند ! » و بدين سخن از بقيّه علماء جدا شدند ، چون خداوند هر گونه رجس و پليدى را از آنان زدوده است ، و به مقام طهارت مطلقه فائز گردانيده است ، و به كرامات باهره و مزاياى متكاثره تشريف فرموده است . « 1 »
و ايضاً در « الصّوَاعِقُ الْمُحرِقَة » پس از بيان چند روايت از رسول أكرم صلّى الله عليه و آله دربارهء تمسّك به ثَقَلَيْن : كتاب خدا و عترت گويد : و در روايتى وارد است كه : آخِرُ مَا تَكَلّمَ بِهِ النّبِىّ صلّى الله عليه و آله : اخْلُفُونِى فِى أهْلِى ! « آخرين سخن پيغمبر اين بود كه فرمود : شما خليفه من باشيد در بين اهل من ! »
و پيغمبر صلى الله عليه و آله كتاب و اهل بيت را ثَقَلَيْن ناميد به جهت تعظيم قدر شان ، زيرا به هر چيز خطير و شريف ثَقَل گويند ؛ يا به جهت آنكه اداى حقوق آنها ثقيل است ، و از اين قبيل است قول خداوند متعال :
إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
« 2 »
.
« ما به زودى بر تو گفتار سنگينى راى القاء خواهيم نمود . » يعنى گفتارى داراى قدر و وزن است ، زيرا پيغمبر ادا نمىكند مگر تكليف به امورى كه سنگين است بجا آوردن آن .
و جنّ و انْس را ثقلين گويند « 3 » به جهت آنكه فقط در روى زمين اقامت دارند و به
هامش
( 1 ) « الصّواعق المحرقة » ابن حجر هيتمى ، ص 90 .
( 2 ) آيه 5 از سورهء 73 : المزّمّل .
( 3 ) يك جا فقط در قرآن كلمهء ثقلين به كار برده شده است و آن در آيه 31 ، از سورهء 55 : الرّحمن است :سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ .« ما به زودى به حساب شما خواهيم رسيد اى گروه جنّ و انس . » خطاب به جن و انس است به جهت آنكه قبلًا بحث در جنّ و انس بوده است :خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ كَالْفَخَّارِ ، - وَ خَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ .« ما گروه انسان را از گل خشك شده