« تو گوئى كه از حَجون تا كوه صفا انيسى نبوده است و در مكّه هيچ همدرد و همزبان و هم گفتگوى در شب وجود نداشته است . »
و درنگى نشد كه مردم خود را در دامان اختلاف شديدى يافتند ، هر كدام به سوئى و به كنارى ؛ مذاهب مختلف در نهايت بُعد و دورى از هم در آن به وجود آمد و حكومتهاى استبداد و تحكّم و زورگوئى ايشان را بنده و بردهء خود كرد و سعادت حيات و زندگى را به شقاوت ضلال و گمراهى بدل كردن د وَ اللهُ الْمُسْتَعَان . و اميد ما از خداوند آن است كه ما را به استيفاى اين بحث در سوره برائت انشاء الله موفّق گرداند . « 1 » ، « 2 » ، « 3 »
[ روايات وارده درباره حفظ و خلافت ثقلين در الميزان ]
آية الله علّامه در بحث روائى از جمله مىفرمايند : در تفسير « الدّرّ المنثور » در قول خداى تعالى :
وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً
- الآية گويد : ابن ابى شيبه و ابن جرير از ابو سعيد خُدْرى تخريج روايت كردهاند كه او گفت : رسول خدا صلّى الله عليه و آله گفتند : كِتَابُ اللهِ هُوَ حَبْلُ اللهِ الْمَمْدُودُ مِنَ السّمَاءِ الَى الأرْض . « كتاب خدا ريسمانى است كه از آسمان به سوى زمين كشيده شده است . »
و در « الدّرّ المنثور » آمده است كه رسول خدا صلّى الله عليه و آله فرمود : اين قرآن سبب و
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرآن » ج 3 ، ص 412 و ص 413 .
( 2 ) محدّث عظيم سيّد هاشم بحرانى در « غاية المرام » ص 212 حديث هفتم از عامّه از ابو اسحق احمد بن محمّد بن ابراهيم ثعلبى در تفسيرش در جزء دوم در تفسير سورهء آل عمران در قول خداى تعالى :و اعتصموا بحبل الله جميعاً و لا تفرقواروايت كرده است با سند متّصل خود از عطيّه عَوْفى از ابو سعيد خُدرى كه گفت از رسول خدا صلّى الله عليه و آله شنيدم كه مىگفت : أيّها الناس إنى تركت فيكم الثَّقَلَينِ خليفتين ان اخذتم بهما لن تضلّوا بعدى ، أحدهما أكبر من الآخر : كتاب الله حبلٌ ممدود من السماء فى الأرض - أو قال : الى الأرض - و عترتى أهل بيتى ، ألا و إنّهُما لن يفترقا حتّى يردا عَلَىّ الحوض .
( 3 ) إمام فخر رازى در تفسير « مفاتيح الغيب » طبع دار الطباعة العامرة مصر ، در ج 3 ، ص 24 در ضمن تفسير آيهو اعتصموا بحبل الله جميعاً و لا تفرقواگويد : از ابو سعيد از پيغمبر أكرم صلّى الله عليه و آله روايت است كه فرمود : انّى تارك فيكم الثقلين : كتاب الله تعالى حبل ممدود من السّماء إلى الارض ، و عترتى أهل بيتى .