مرفدى ( مرندى ظ ) كه او گفت : حديث كرد براى ما فضل بن موسى شيبانى كه گفت : حديث كرد براى ما عبد الملك بن ابى سليمان از عطيّه عوفى از ابى سعيد خُدْرى كه :
58 - قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلّى الله عليه و آله : يَقُولُ : يَا أيَهّا النّاسُ انّى قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ خَلِيفَتَيْنِ إنْ أخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلّوا بَعْدِى ، أحَدُهُمَا أكْبَرُ مِنَ الآخَرِ : كِتَابَ اللهِ - حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السّمَاءِ إلَى الأرْضِ - وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَيْتِى . ألَا وَ إنّهُمَا لَنْ يَتَفَرّقَا حَتّى يَرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ « 1 » .
شيخ الاسلام قندوزى حنفى در « ينابيع المودّة » اين حديث را از تفسير ثعلبى از عطيّه از ابو سعيد روايت مىكند با سه تفاوت در لفظ ، اوّلًا يا در أيّها النّاس نيست . ثانياً به جاى خليفتين ، ثقلين آورده است . ثالثاً لفظ بَعْدى پس از كلمه لن تضِلّوا در آن نمىباشد . « 2 » ، « 3 »
و ايضاً قندوزى روايتى ديگر را از تفسير ثعلبى با سند متّصل خود از عطيّه از
هامش
( 1 ) « عبقات » ، ج 1 ، ص 307 و ص 308 در ترجمهء احوال ثعلبى ، و ايضاً صاحب « عبقات » گويد : و نيز ثعلبى در كتاب « الكشف و البيان » به تفسير آيه : سنفرغ لكم أيّها الثّقلان گفته : بعضى از اهل معانى گفتهاند : هر چيزى كه داراى قدر و قيمتى باشد به طورى كه در اخذ آن مردم تنافس كنند آن را ثَقَل نامند و از همين جهت است كه به تخم شترمرغ ( نعامه ) ثقل گويند ، چون صيّاد و جويندهء آن چون آن را بيابد خوشحال مىشود . شاعر گويد :« فتذاكرا ثَقَلًا رثيداً بعد ما * ألقت ذكاء يمينها فى كافر »و قال النبى صلّى الله عليه و آله : إنّى تاركٌ فيكم الثقلين : كتاب الله و عترتى . پس كتاب و عترت را ثقل قرار داد به جهت تعظيم قدر آن دو .
( 2 ) « ينابيع المودّة » ص 32 .
( 3 ) علّامه ميرزا نجم الدّين شريف عسكرى در كتاب « على و الوصيّة » ص 57 حديث 24 گويد : ما بريك جزء از تفسير ثعلبى در خزانه كتب امام ثامن على بن موسى الرضا عليه السلام در خراسان برخورد كرديم كه در آن در تفسير آيهو اعتصموا بحبل الله جميعاً و لا تفرقوابا سند متصل خود از ابو سعيد روايت كرده بود كه او گفت : من شنيدم از رسول خدا صلّى الله عليه و آله كه مىگفت : أيها الناس ! انى تركت فيكم الثقلين خليفتين ان اخذتم بهما لن تضلّوا بعدى ، احدهما اكبر من الآخر : كتاب الله حبلٌ ممدودٌ من السماء الى الارض - او قال ما بين السماء و الأرض - و عترتى اهل بيتى : ألا و انهما لن يفترقا حتى يردا علىّ الحوض .