پيغمبر غلبه كرده است و در نزد شما قرآن است و ما را كتاب خدا بس است . اهل خانه اختلاف كردند و كار به منازعه كشيد . بعضى از آنها مىگفتند : نزديك بياوريد تا پيغمبر براى شما نوشتهاى بنويسد كه پس از آن گمراه نشويد ! و بعضى از آنها مىگفتند همان گفتار عمر است .
چون كار منازعه و خصومت بالا كشيد و در حضور پيغمبر اختلاف و سخنان لغو و ردّ و بدلها را زياد كردند رسول خدا صلّى الله عليه و آله فرمود : برخيزيد !
عادت ابن عبّاس اين بود كه پيوسته مىگفت : حقيقةً مصيبت بزرگ كه تمام مصيبتها را در برداشت اين بود كه ميان رسول الله صلّى الله عليه و آله و ميان اينكه آن نوشته را براى آنان بنويسد ، حائل شده و به واسطهء اختلافشان و سخنان در هم و برهم و غير مفهوم و مبهم نگذاردند ، منظور رسول الله عملى گردد . »
اين حديث از أحاديثى است كه در نزد عامّه شكّى در صحّت و صدور آن نيست ، « 1 » زيرا بخارى از ابراهيم بن موسى ، از هِشام ، از مُعَمّر ، و نيز از عبد الله بن محمّد ، از عبد الرزّاق ، از مُعَمّر ، از زُهْرِى ، از عبيد الله بن عبد الله ، از ابن عبّاس روايت كرده است . و در توثيق و تعديل اينها در نزد عامّه شبههاى نيست .
2 - و نيز بخارى در « صحيح » خود ، از يحيى بن سليمان ، از ابن وَهَب ، از يونس بن شهاب ، از عبيد الله بن عبد الله ، از ابن عبّاس روايت كرده است كه او گفت : لَمّا اشْتَدّ بِالنّبِىّ صلّى الله عليه و آله وَجَعُهُ قَالَ : ائْتُونِى بِكِتَابٍ أكْتُبْ لَكُمْ كِتَاباً لَا تَضِلّوا بَعْدَهُ ! قَالَ عُمَرُ : إنّ النّبِى صلى الله عليه و آله غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَ عِنْدَنَا كِتَابُ اللهِ حَسْبُنَا . فَاخْتَلَفُوا وَ كَثُرَ اللّغَطُ .
هامش
( 1 ) و أيضاً اين روايت را شيخ مفيد در « امالى » طبع جامعة المدرّسين ص 36 و 37 با سند متّصل خود از عبيد الله بن عبد الله بن عتبة از ابن عبّاس با عين همين متن آورده است و پس از كلمه « بعده » كلمهء « أبداً » آمده ، و بجاى « قرّبوا » ، « قوموا » آمده ، و در گفتار عمر : « لا تأتوه بشىء » نيز اضافه دارد و در تعليقه گويد : علّامه مجلسى ( ره ) گويد : خبر طلب رسول خدا صلّى الله عليه و آله دوات و كتف و منع كردن عمر از آن با اختلافى كه در الفاظ آن است از جهت معنى متواتر است . بخارى و مسلم در صحيحشان آن را روايت نمودهاند و ديگر از محدّثين عامّه در كتبشان آوردهاند و بخارى در جاهاى متعدّد از « صحيح » خود آورده است ، از جمله در صفحه دوم از ابتداى آن كتاب است .