قوت خود و عيالش را تهيّه مىنمود . و خداوند تعالى از صلب او سه پسر « 1 » به وجود آورد كه آنها ملوك و سلاطين سه گانهء آل بويه بودند و ذرّيه و نسل آنها را انتشار داد تا به جائى كه بر قدرت حكومت و مملكتدارى ، ضرب المثل شدند . و مانند گفتارش دربارهء آنها كه : ثمّ يستشرى أمرهم حتّى يملكوا الزّوراء و يخلعوا الخلفاء « و پس از آن ، امر آنها بالا مىگيرد و بزرگ مىشود به حدّى كه بغداد را مالك مىشوند و خلفا را خلع مىكنند » . در اين حال گويندهاى به حضرت گفت : اى امير مؤمنان ، مدّت سلطنت آنها چقدر طول مىكشد ؟ حضرت گفتند : مائة أو تزيد قليلا « صد سال و يا مقدار كمى بيشتر » .
[ اخبار آن حضرت از سلاطين آل بويه ]
و مانند گفتارش دربارهء آنها كه : و المترف ابن الأجذم يقتله ابن عمّه على دجلة « و شخص اسرافكار مشغول به لهو و لعب ، پسر شخص دست بريده كه او را پسر عمويش بر كنار شطّ دجله مىكشد » . و اين كلام حضرت ، اشاره است به عزّ الدّوله ، بختيار پسر معزّ الدّوله أبو الحسين زيرا كه معزّ الدّوله دستش بريده و مقطوع بود كه به جهت عقب نشينى در جنگ دستش جدا شد . و پسرش عزّ الدّوله بختيار مرد متنّعم و نازپرورده بود كه به لهو و شرب اشتغال داشت و عضد الدّوله فنّا خسرو ، پسر عمّش ، در قصر جصّ در حين جنگ ، بر دجله او را كشت و سلطنتش را گرفت .
و اما خلع كردن آنان خلفا را ، چون معزّ الدّوله ، المستكفى بالله را خلع كرد و به جاى او المطيع لله را گماشت . و بهاء الدّوله أبو نصر پسر عضد الدّولة ، الطّائع للّه را عزل كرد و بجاى او القادر بالله را گماشت . و مدّت امارت و مملكت دارى آل بويه نيز همان مقدارى بود كه آن حضرت خبر داده بود .
و مانند اخبار او به عبد الله بن عباس رحمه الله تعالى به آنكه امر حكومت به فرزندان او منتقل مىشود . چون هنگامى كه على بن عبد الله متولد شد پدرش
هامش
( 1 ) - سه پسران بويه عبارتند از : عماد الدّولة علىّ بن بويه ، ركن الدّولة حسن بن بويه ، معزّ الدّولة احمد بن بويه .