[ انبياء از علم غيب خدائى برخوردارند ]
و على هذا تمام امامان و سالكين راه معرفت حضرت احديّت كه به پيروى و تبعيّت راه امامان ، از مراحل عالم مادّه و طبع عبور كرده و در منهاج راستين و صراط مستقيم تزكيهء نفس قدم برداشتهاند ، كشف حجب ظلمانيّه و نورانيّه براى آنها امرى ضرورى بوده است ، و معنى و مفهوم
فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
« 1 » « پس ما غطاء و پردهء فهم و ادراك تو را باز كرديم و حجابهاى جهل را از جلوى ديدگان دل تو برداشتيم تا بالنتيجه چشم تو در امروز تيزبين و حادّ شده است » براى آنان محقّق بوده آنچه براى مردم عادى مشكل و يا محال است ، براى آنها آسان و ممكن گرديده است .
امر چهارم آنكه : مراد از غيب در اين آيه كريمه ، غيبى است كه در اين زندگى دنيوى ، در روى بسيط زمين از حواسّ ظاهريّهء ما مخفى است ، گرچه براى بعضى ديگر كه با حواسشان ادراك مىكنند پنهان نباشد . مثلا وقايع فردا براى ما غيب است ولى براى كسانى كه در ظرف فردا مىآيند شهود است و غيب نيست . و اخبار از اشياء مشاهد در خارج براى آدم كور و كر غيب است ولى براى آدم بينا و شنوا ، شهود است .
آنچه كه در عوالم علوى براى ملائكه مورد شهود و علم آنهاست براى مردم ساكن در نشأهء طبيعت غيب است ، زيرا مشهود و غيب بايد بر اساس ظروف و نشئاتى كه مورد بحث قرار گيرد ، ملاحظه شود . عالم قيامت و وقايع جاريهء بر اموات ، طبق نصّ قرآن ، غيب است و ايمان به معاد را قرآن ايمان به غيب دانسته است ، با آنكه آن حوادث براى مردگان ، عين شهود است .
ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ
« 2 » « روز قيامت روزى است كه مردم به جهت آن روز گرد مىآيند ، و آن روز مشهود است » .
هامش
( 1 ) - آيه 22 ، از سورهء 50 : ق .
( 2 ) - آيه 103 ، از سورهء 11 : هود :إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ.