و البته اين در صورتى است كه لفظ رسول در جملهء من ارتضى من رسول مختصّ به انبياى مرسل باشد ، و الّا اگر اعمّ از آنها و از أنبياى غير مرسلين بوده باشد نياز به استثناء و تخصيص ديگرى نيست ، و جملهء إلّا من ارتضى به تنهائى تمام صنوف أنبياء و مرسلين را از لا يظهر على غيبه خارج مىكند و به همه از چاشنى شيرين علم غيب مىچشاند .
و امّا دربارهء امام به همان معنائى كه قرآن لفظ امام را در آن معنى استعمال مىكند ، از طرفى مىبينيم خداوند أئمّه را به صبر و يقين توصيف مىكند :
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ
« 1 » « و ما از ميان ايشان افرادى به عنوان امام قرار داديم كه به امر ما هدايت مىنمايند به علّت صبرى كه نمودهاند و به علّت آنكه ايشان كسانى بودهاند كه به آيات ما يقين داشتهاند » .
و از طرف ديگر انكشاف غطاء غيب و رؤيت ملكوت آسمانها و زمين را مقدّمهء حصول مقام يقين قرار مىدهد .
وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ
« 2 » « و همينطور بدان كه : ما ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان مىدهيم ( براى آنكه به وحدانيّت خدا و صفات او اقرار كند و تسليم ربّ العالمين گردد ، و آزر و قوم او را كه عبادت اصنام مىنمايند در ضلالت بنگرد ) و به جهت آنكه او از اهل يقين باشد » .
و نيز در سورهء تكاثر ، رؤيت دوزخ و مشاهدهء ملكوت جهنّم را ملازم با علم يقينى مىشمرد ، و بنابر اين علم يقينى لازمهاش ، كشف حجاب غيب ، و برچيدن بساط اعتبار و كثرت ، و دخول در عالم توحيد و وحدت ذات حقّ است .
كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ /
« 3 » « أبدا چنين نيست ، اگر شما به علم اليقين بدانيد البتّه البتّه دوزخ و جحيم را خواهيد ديد » .
هامش
( 1 ) - آيه 24 ، از سورهء 32 : الم سجده .
( 2 ) - آيه 75 ، از سورهء 6 : انعام .
( 3 ) - آيه 6 ، از سورهء 102 : تكاثر .