فقيهترين صحابه است « 1 » .
و همه روايت كردهاند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حالى كه على را به سوى يمن براى قضاوت فرستاد ، گفت : اللّهمّ اهد قلبه و ثبّت لسانه « بار خداوندا ، قلب او را هدايت كن ، و زبان او را ثابت بدار » « 2 » .
امير المؤمنين عليه السّلام گفت : فما شككت بعدها فى قضاء بين اثنين « بعد از اين دعاى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، من در قضاوتى كه ميان دو نفر نمودم دچار شكّ و ترديد نشدم » .
و على عليه السّلام بود كه فتوى داد دربارهء زنى كه ششماهه زائيده بود « 3 » . و او بود كه فتوى داد دربارهء زن حاملهاى كه زنا كرده بود « 4 » . و او بود كه در مسئلهء منبريه گفت : صار ثمنها تسعا « 5 » .
و اين مسئله ، مسألهاى است كه از عالم به علم ميراث و حسابگر در آن ، اگر مدّتى طويل فكر كند و بعد از طول نظر و تأمّل و تفكّر ، اين جواب را بدهد ، پسنديده است تا چه رسد به كسى كه بالبداهة پاسخ دهد و فورا جواب را قاطعانه ادا كند .
و از جملهء علوم ، علم تفسير قرآن است . و اين علم را از او گرفتهاند و شاخهها و فروع آن را از او متفرّع كردهاند . و چون به كتب تفسير رجوع نمائى صحّت اين سخن را در مىيابى ، زيرا كه اكثر مسائل تفسير از او و از ابن عبّاس گرفته شده است . و مردم حال ابن عبّاس را مىدانند كه چگونه ملازم على بود و يكسره دل به
هامش
( 1 ) - ما دربارهء اين روايات در ج 11 « امامشناسى » در درس 157 تا 160 ، در ص 140 تا ص 148 بحث نمودهايم .
( 2 ) - دربارهء اين روايت ، در همان جلد از كتاب ، ص 151 بحث شده است .
( 3 ) - دربارهء اين قضيه در همان جلد از كتاب ، ص 197 تا ص 206 بحث شده است .
( 4 ) - دربارهء اين قضيه ، در همان جلد از كتاب ، ص 193 تا ص 194 بحث شده است .
( 5 ) - دربارهء اين قضيه در همان جلد از كتاب ، درس 161 تا 165 ، ص 310 تا ص 313 بحث شده است .