و در نظر داشتيم اگر بيايد از جملهء مذاكرات روايتى را كه در كتاب « مَحَاسِن بَيهَقّى » ديده بودم ؛ و إجمال آن را در خاطر داشتم براى او بگويم ، و اينك تفصيل اين حديث را با مراجعهء مجدّد به آن كتاب براى خوانندگان ارجمند مىآورم :
أمير المؤمنين در علم مانند رسول خدا عليهما الصّلوة و السّلام بود .
بَيهَقّى از أبُو حَيّانِ تَيْمى « 1 » روايت كرده است كه او گفت : براى من او مردى كه در مجلس قَاسِمُ بْنُ مُجَمِّع والى أهواز حاضر بود گفت كه : در مجلس او مردى از بنى هاشم حضور داشت و به او گفت : أصْلَحَ اللهُ الْأمِيرَ « خداوند به أمير خير و رحمت برساند ! » آيا من براى تو فضيلتى دربارهء على بن أبى طالب رضى الله عنه بيان نكنم ؟ ! امير گفت : آرى اگر ميل دارى !
آن مرد هاشمى گفت : پدرم براى من گفت : من در مجلس مُحَمَّدُ بْنُ عَائِشَه در بصره حاضر بودم ؛ كه مردى از ميان حلقهء جمعيّت برخاست و به او گفت : اى أبا عبد الرّحمن ! أفضل أصحاب رسول خدا صلّى الله عليه ( و آله ) و سلّم چه كسى بوده است ؟ !
گفت : أبُو بَكر ، و عُمَر ، و عُثْمَان ، و طَلْحَه ، و زُبَير ، و سَعْد ، و سَعِيد ، و عَبْدُ الرَّحْمن ، و أبُو عُبَيدَة بْنُ الْجَرَّاحِ .
آنمرد گفت : فَأينَ عَلِى بْنُ أبِى طالبٍ ؟ ! « پس على بن أبى طالب كجاست ؟ ! »
مُحَمَّدُ بْنُ عَائِشَه گفت : اى مرد آيا تو از أصحاب رسول خدا پرسش مىكنى ، يا از خود او ؟
آن مرد گفت : من از أصحاب او پرسش مىكنم !
ابن عائشه گفت : خداوند تبارك و تعالى مىگويد :
فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا
هامش
- او گفت : كنّا نتحدّث إنّ اقضى اهل المدينه على بن أبى طالب رَضى الله عنه . « ما عادت و روش مان اين بود كه در موقع بيان و تشخيص استوارترين مرد در قضاوت مىگفتيم : راستين و استوارترين مردى كه از اهل مدينه قضاوتش با حقّ و واقع تطبيق دارد ، على بن أبى طالب است . » و به دنبال اين روايت گويد : اين حديث صحيح است به شرط شيخين و ليكن آنها اينرا تخريج ننمودهاند .
( 1 ) - در « تهذيب التهذيب » ، ج 11 ، ص 214 گويد : أبوحيان تَيمى ، يحيى بن سعيد بن احيّان كوفى بوده است .