ديه جنين و بريدن سر ميّت بعد از موت
و از جمله قضاياى آن حضرت ، حكم به مقدار چهل دينار براى ديهء جنينى است كه در شكم مادرش به صورت عَلَقَه بوده است .
شيخ مفيد در « إرشاد » آورده است كه : مردى زن خود را زد ؛ و در أثر آن زدن ، جنين خود را كه به صورت عَلَقه بود ( خون بسته شده ) سقط كرد . حضرت فرمود بايد مرد چهل دينار ، ديهء جنين را بدهد و اين آيه را تلاوت نمود :
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
. « 1 »
« و به درستى كه ما حقّاً إنسان را از جوهره و شيرهء گِلْ آفريديم ! و پس از آن او را به صورت نطفه در قرارگاه ثابت ( رحم مادر ) قرار داديم ؛ و سپس آن نطفه را عَلَقه آفريديم ؛ و پس از آن ، آن عَلَقه را مُضْغَه آفريديم ؛ و آنگاه آن مُضْغَه را استخوانهاى جنين نموديم ؛ و روى آن استخوانها گوشت پوشانيديم ؛ و سپس او را به خلقت ديگرى إنشاء كرديم ؛ پس پر بركت است خداوند كه از ميان آفرينندگان بهتر و نيكوتر است . »
و در اين حال أمير المؤمنين عليه السّلام گفت : ديهء نطفه بيست دينار است ؛ و ديهء عَلَقه چهل دينار ؛ و چون به صورت مُضْغَه درآيد شصت دينار ؛ و چون استخوان گردد هشتاد دينار ؛ در صورتى كه هنوز خلقتش كامل نشده باشد ؛ و چون صورت بندى او تمام شود ، قبل از آنكه روح در او دميده شود ، صد دينار ؛ و چون روح بر او دميده شود ؛ هزار دينار ( ديهء يك انسان كامل . )
و پس از نقل اين حكم ، شيخ مفيد گفته است : اين مقدار كه از قضايا و محاكمات أمير المؤمنين عليه السّلام در اينجا ذكر نموديم ؛ مقدار أندكى است از قضايا و أحكام غريبهء آن حضرت كه هيچكس قبل از آن حضرت بدان حكم ننموده
هامش
( 1 ) - آيه 12 تا 14 ، از سورهء 23 : مؤمنون