در فهرست شيخ و نجاشى مذكور است و كتاب مُحمّد بن قَيس أسَدِى بنا بر نقل نجاشى و كتاب محمّد بن قَيس بَجَلى كه در فهرست طوسى و نجاشى آمده ؛ و مشايخ حديث از او روايت مىكنند ؛ و غير ذلك .
مجلسى - رضوان الله عليه - در « بحار » و شيخ حرّ عاملى در « وسائل الشِّيعه » ، بابى را به ذكر قضايا و محاكمات آن حضرت اختصاص دادهاند . و ابن شهرآشوب گويد : مُوَفّق مَكّى كه از عامّه است كتابى در اين موضوع نوشته است .
و أخيراً علّامهء أمينى در « الغدير » ، ج 6 ، باب نوادر الأثر فى علم عمر ، به بخشى از قضاياى آن حضرت اشاره كرده است ؛ و شيخ محمّد تقى شوشترى كتاب « قَضَآء أمير المؤمنين عليه السّلام » را تدوين نموده ؛ و شيخ ذبيح الله محلّاتى كتاب « حقُّ الْمُبين » در أحكام قَضَائيّهء أمير المؤمنين عليه السّلام را نگاشته ؛ و سيّد محسن أمين عاملى كتاب عَجَائب أحكام أمير المؤمنين على بن أبى طالب عليه السّلام را از كتاب على بن إبراهيم قمّى تحرير كردهاند .
مرحوم أمين در مقدّمهء اين كتاب خود گويد : از جمله كتب تأليف شده در قضاياى أمير المؤمنين على بن أبى طالب عليه السّلام و أحكام آن حضرت ، يكى كتاب ضخيمى است كه شيخ بهائى در شرح حديث 28 از أربعين خود مىگويد : من بر آن در خراسان دست يافتم .
و دوّم كتاب محمّد بن قيس بَجَلى از أصحاب حضرت صادق و حضرت كاظم عليهما السّلام است كه به نام كتاب « قَضايا أمير المؤمنين » بوده ، و شيخ نجاشى و شيخ طوسى با دو سند خودشان از آن روايت مىنمايند .
و سوّم كتاب مُعَلِّى بن محمّد بَصْرى است كه نجاشى گويد : له كتاب قَضَايا أمير المؤمنين عليه السّلام .
و چهارم كتاب محدّث شهير تِرْمَذِى صاحب صحيح است كه در حلقهء أوّل از سيرهء حسين عليه السّلام ، فاضل معاصر : شيخ عبد الله عَلَايلى ، ص 142 ، آورده است . كه : إمام تِرْمَذِى قضاياى أمير المؤمنين عليه السّلام را مورد اهتمام و ضبط و حفظ قرار داده است ؛ و آنها را در مجموعهاى گرد آورده است ؛ و مقدار عظيمى از آنها را عَلَّامه ابْن قَيِّم جَوْزى در كتاب « السِّياسَةُ الشَّرْعِيَّة » از ترمذى روايت نموده
امام شناسى (فارسى) — صفحة 149
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٤٩