شود كه آنها از أهل دوزخ هستند . » نشان مىدهد كه نهى از طلب مغفرت در اثر كفر و مخلّد بودن آنها در جهنّم است . و در اين صورت چگونه متصوّر است با وجود اين معنى استغفار و نماز براى آنان جايز باشد ؟
و ثانياً سياق آياتى كه در آنها آيه
وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً
مى باشد ، صريح است بر آنكه اين آيه در وقتى كه رسول خدا در غزوهء تبوك به سفر رفته بودند ؛ و هنوز به مدينه مراجعت ننموده بودند ، نازل شده است ؛ و اين در سنهء هشتم از هجرت بوده است ؛ و مرگ عبد الله بن ابَىّ در مدينه در سنهء نهم بوده است . و اين امُور از راه نقل مسلّم است .
و در اين صورت معناى اين عبارت كه در اين روايات آمده است ، چه خواهد شد كه : رسول خدا بر عبد الله بن ابَىّ نماز خواندند و بر قبرش ايستادند ؛ و سپس خداوند اين آيه را فرستاد كه :
وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً
؟ !
و شگفت انگيزتر از اين آن است كه : در بعضى از روايات گذشته آمده بود كه : عمر به پيغمبر گفت : آيا بر عبدالله بن ابَىّنماز مىخوانى ، در حالىكه خدا تو را از نماز بر منافقين نهى نموده است ؟ و رسول الله گفتند : پروردگار من مرا مخيّر نموده است ؛ و پس از آن آيه
وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ
« بر منافقين كه مىميرند نماز مخوان » نازل شد .
و شگفت انگيزتر از اين هم آن است كه : در روايت أخيره اين طور آمده بود كه : آيه وارده در سورهء منافقون
سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ
بعد از آيه وارده در سورهء توبه :
اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ
نازل شده است . و همه مىدانند كه آيه وارده در سورهء منافقون در غزوهء بنى المصطلق و در سنهء پنجم از هجرت نازل شده است ؛ و عبد الله بن ابَىّ در آن وقت زنده بود ؛ و خداوند گفتار او را در همان سوره بيان مىكند كه :
لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ
.
و در بعضى از اين روايات مطلبى آمده بود كه بعضى از آنان كه خواستهاند به نحوى اين روايات را توجيه كنند بدان استناد جستهاند كه : رسول خدا استغفار و نماز بر ابن ابَىّ را به جهت استمالت دلهاى مردان منافق از طائفهء خزرج به جا